16 września 2026 roku wydanie Rest of World opublikowało analizę strategii krajów Globalnego Południa w dziedzinie sztucznej inteligencji. Państwa od Ameryki Łacińskiej po Azję Południowo-Wschodnią i Bliski Wschód świadomie rozdzielają zakupy: amerykańskie chipy na infrastrukturę i chińskie otwarte modele do tworzenia systemów. Takie podejście pozwala zachować kontrolę nad danymi i uniknąć całkowitej zależności od jednego supermocarstwa.
Arabia Saudyjska uruchomiła model Humain-m3 na bazie otwartego systemu chińskiej firmy MiniMax. Jednocześnie królestwo inwestuje miliardy w infrastrukturę poprzez transakcje z Nvidia. Brazylia podzieliła 444 miliona dolarów: 255 milionów przeznaczono na superkomputer z Huawei i iFlytek, a 189 milionów — na przetarg z Nvidia. Prezydent Lula da Silva podkreślił, że celem jest niezależność od jednej firmy lub kraju oraz wzmocnienie suwerenności nad danymi.
Egipt rozważa oferty Huawei dotyczące budowy centrów danych obok projektów Nvidia. Malezja analizuje akceleratory Huawei Ascend 910C na potrzeby swojej suwerennej inicjatywy w dziedzinie AI, mimo ostrzeżeń USA. Te przykłady pokazują, że kraje wybierają komponenty według kryteriów technicznych i ekonomicznych, a nie według wskazówek geopolitycznych.
Amerykańskie chipy pozostają niezastąpione w segmencie zaawansowanych półprzewodników, sprzętu sieciowego i infrastruktury chmurowej. Chińskie otwarte modele natomiast oferują dostępne alternatywy dla uczenia i fine-tuningu, zwłaszcza gdy budżet jest ograniczony. Taka hybryda zmniejsza ryzyko: dane pozostają pod kontrolą krajową, a modele można dostosować do lokalnych języków i zadań bez przekazywania wrażliwych informacji za granicę.
Metodologia rozdzielania projektów pozwala testować wydajność różnych stosów na rzeczywistych zadaniach. W Arabii Saudyjskiej chińska baza osiągnęła lepsze wyniki w języku arabskim, co przesądziło o wyborze. Brazylia prowadzi równoległe przetargi, aby porównać efektywność i koszty. Takie empiryczne podejście daje dokładniejszy obraz niż deklaracje polityczne.
USA próbują budować sojusze w rodzaju Pax Silica i inicjatywy U.S.-ASEAN AI Spark, oferując wsparcie finansowe i techniczne. Chiny promują WAICO — otwartą organizację nastawioną na współpracę i normy. Jednak wiele krajów, w tym Singapur i Kazachstan, uczestniczy w obu strukturach, demonstrując niechęć do wyboru strony.
Eksperci zauważają, że zmuszanie do wyboru jednej strony wywołuje odwrotny skutek. Nawet sojusznicy USA w Europie rewidują zależność od amerykańskich technologii. Kraje Globalnego Południa widzą w tym możliwość zachowania elastyczności i niezależności poprzez współpracę z oboma dostawcami.
Chińskie firmy aktywnie konkurują na poziomie infrastruktury, oferując chipy Ascend i rozwiązania chmurowe. Amerykańskie przedsiębiorstwa zachowują przewagę w najnowocześniejszych akceleratorach. Luka w wydajności stopniowo się zmniejsza, co czyni chińskie opcje coraz bardziej atrakcyjnymi dla projektów budżetowych.
Strategiczny wybór Globalnego Południa zmienia dynamikę globalnej konkurencji. Waszyngton traci dźwignię wpływu tam, gdzie kraje mogą pozwolić sobie tylko na chińskie otwarte modele. Pekin uzyskuje dostęp do rynków bez konieczności narzucania twardych warunków.
Otwarte pozostaje pytanie o długoterminową kompatybilność systemów hybrydowych. Jak będą rozwiązywane kwestie bezpieczeństwa, aktualizacji i transferu wiedzy między amerykańskim sprzętem a chińskim oprogramowaniem? Niezależne audyty i benchmarki pokażą, jak trwała jest taka architektura.
Kolejne badania prawdopodobnie skupią się na rzeczywistych przypadkach migracji danych i wydajności w warunkach sankcji lub ograniczeń eksportowych. Właśnie te dane zdecydują, czy model hybrydowy stanie się trwałą normą, czy tymczasowym kompromisem.
Kraje Globalnego Południa pokazują, że suwerenność technologiczną osiąga się nie poprzez izolację, lecz poprzez umiejętne łączenie najlepszych dostępnych rozwiązań.
