Niemieccy fizycy z Uniwersytetu Lipskiego odkryli, że zwykły grafit po prostej obróbce wodą może wykazywać oznaki nadprzewodnictwa w temperaturach powyżej 100 °C. To odkrycie, opisane w artykule przyjętym do publikacji w czasopiśmie Advanced Materials, na razie wymaga potwierdzenia przez inne zespoły, ale już każe zrewidować utarte wyobrażenia o materiałach.
Zespół profesora Pablo Escenaciego pracował z płatkami grafitu — tego samego materiału, który wykorzystuje się w grafitach ołówków. Naukowcy umieścili 100 miligramów proszku w 20 mililitrach wody destylowanej, mieszali mieszaninę przez 23 godziny, następnie odfiltrowali i suszyli w temperaturze 100 °C. Po takiej obróbce materiał wykazywał niezwykłe właściwości magnetyczne, przypominające zachowanie nadprzewodników wysokotemperaturowych odkrytych jeszcze w latach 1980.
Nadprzewodnictwo oznacza, że prąd elektryczny płynie bez oporu i strat energii. W zwykłych przewodach znaczna część elektryczności zamienia się w ciepło, dlatego sieci wymagają skomplikowanych systemów chłodzenia i ogromnych nakładów. Gdyby udało się stworzyć materiał działający w temperaturze pokojowej lub nawet wyższej, przesyłanie energii stałoby się znacznie wydajniejsze, a urządzenia — prostsze i tańsze.
Badacze zaobserwowali, że namagnesowanie próbek utrzymywało się po wyłączeniu pola zewnętrznego, a wykresy zależności od temperatury i pola przypominały klasyczne krzywe nadprzewodników. Przy ogrzewaniu do 130 °C efekt nie zanikał, a ekstrapolacja danych pozwoliła przypuszczać, że właściwość zachowa się nawet przy 700 °C. Nie udało się jednak uzyskać bezpośredniego dowodu zerowego oporu: przy prasowaniu w tabletki nadprzewodzące oznaki zanikały.
Sami autorzy podkreślają wstępny charakter wniosków i wzywają środowisko naukowe do weryfikacji. Jeśli wyniki się potwierdzą, może to otworzyć drogę do nowych typów przewodników na bazie dostępnego węgla, bez skomplikowanych pierwiastków ziem rzadkich czy ekstremalnych ciśnień.
Odkrycie przypomina, jak niewiele jeszcze wiemy o materiałach codziennego użytku i jak proste manipulacje niekiedy prowadzą do nieoczekiwanych efektów kwantowych.
