W świecie, w którym zamknięte laboratoria wycenia się na dziesiątki i setki miliardów dolarów, dwoje badaczy postanawia zrobić odwrotnie: publikować dane, kod i pośrednie checkpointy post-treningu. Założyciele Nathan Lambert i Tom Zick uruchamiają non-profit Trillium Labs, aby przywrócić badaniom nad AI naukową otwartość, która niegdyś stworzyła całą branżę.
Współczesne AI wyrosło ze wspólnego dorobku naukowego — artykułów, benchmarków i kodu, którymi dzieliły się uniwersytety i firmy. Jednak wraz ze wzrostem wartości komercyjnej post-trening i reinforcement learning stały się zamknięte: publikowanie pełnych receptur jest teraz kosztowne, bo bezpośrednio wpływają one na wartość produktu i IPO. Anthropic planuje pozyskać do 100 mld dolarów, a każda tajna metoda niezawodnego agenta to przewaga konkurencyjna.
Trillium Labs zamierza wydawać do 30 mln dolarów na treningi w najbliższych 18 miesiącach, przy ogólnym celu fundraisingowym 40–100 mln. Pieniądze już napłynęły od Schmidt Sciences i Halcyon Futures. W przeciwieństwie do komercyjnych laboratoriów struktura non-profit pozwala dokumentować nieudane uruchomienia, publikować wszystkie etapy eksperymentów i nie chronić IP. Daje to niezależnym badaczom możliwość weryfikowania hipotez, których korporacje nigdy nie opublikują.
Nacisk kładzie się na post-trening, reinforcement learning, agentów i recursive self-improvement. Właśnie tutaj zachowanie modeli kształtuje się najbardziej nieprzewidywalnie, a zamkniętość utrudnia zbiorowe poszukiwanie rozwiązań. Lambert i Zick, wcześniej pracujący w Allen Institute for AI i Hugging Face, widzą w tym powrót do modelu, który niegdyś pozwolił społeczności wielokrotnie przyspieszyć postęp.
Paradoks ekonomiczny jest oczywisty: im cenniejsza wiedza, tym silniejsza pokusa, by ją ukryć, ale to właśnie otwartość historycznie tworzyła największą wartość dla całej branży. Trillium Labs stawia na to, że długoterminowa korzyść ze zbiorowej inteligencji przewyższy krótkoterminowe wyceny zamkniętych gigantów.
Ostatecznie chodzi nie tylko o technologie, lecz także o to, jak rozdzielamy dostęp do najpotężniejszego narzędzia epoki. Otwarte receptury mogą stać się tymi „nasionami”, które dadzą wzrost całemu lasowi, a nie tylko kilku wysokim drzewom.
