Zuid-Europa gaat momenteel gebukt onder een abnormale hittegolf, waardoor overheden zich genoodzaakt zien ongekende maatregelen te nemen. Op het continent zijn gevaarlijke temperatuurmaxima bereikt die de autoriteiten dwingen tot snel en ingrijpend handelen.
In Frankrijk heeft de situatie inmiddels een kritiek punt bereikt. De hoogste alarmfase, code rood, is van kracht in 35 van de 96 departementen — de meest omvangrijke waarschuwing sinds het begin van de weermetingen. De meteorologische dienst waarschuwt voor temperaturen tussen de 39 en 41 graden Celsius, die voelbaar zullen zijn van het zuidwesten tot aan de regio Parijs en de Bourgogne.
Na een spoedoverleg vaardigde premier Sébastien Lecornu een historisch decreet uit: in de regio's met code rood zijn de verkoop en consumptie van alcohol op straat verboden tijdens het jaarlijkse Fête de la Musique en andere massa-evenementen op 21 juni. Hoewel de muzikale optredens niet worden geannuleerd, zullen de festiviteiten een nuchter karakter krijgen.
Dit besluit is gebaseerd op een eenvoudige logica: alcoholgebruik bij extreme hitte remt de zweetproductie en veroorzaakt gevaarlijke uitdroging. De autoriteiten vrezen zowel een stijging van het sterftecijfer als een overbelasting van de hulpdiensten. Voor Parijs en Île-de-France is voor 21 juni code rood afgekondigd, wat wijst op een uitzonderlijk risico voor de gehele bevolking, inclusief gezonde personen. Om de inwoners enige verkoeling te bieden, is besloten dat de parken en tuinen in de Franse hoofdstad de klok rond geopend blijven.
In Duitsland heeft de weerdienst DWD voor bijna het hele land waarschuwingen afgegeven. De temperaturen naderen de 38 graden Celsius, terwijl de gevaarlijke combinatie van hitte en vochtigheid kan leiden tot zware onweersbuien met hagel en overstromingen. Deskundigen waarschuwen dat de atmosfeer voldoende energie heeft opgebouwd voor lokaal zeer intense en gevaarlijke stormen.
In Italië is de kwikstand inmiddels gestegen tot 36 à 37 graden Celsius. Toeristen in Rome zoeken massaal de schaduw van het Colosseum of de koelte van de ondergrondse ruïnes van de tempel van Claudius op. In Bologna zoeken groepen jongeren verkoeling bij de Neptunusfontein om te ontsnappen aan de ondraaglijke hitte.
In Spanje heeft de Spaanse voetbalbond de belangrijkste fanzone van het land op de Plaza de Colón in Madrid gesloten. Supporters krijgen niet de kans om de wedstrijd van het nationale team tegen Saoedi-Arabië op grote schermen in de openlucht te bekijken. Het risico op een hitteberoerte en uitdroging in de dichte menigte werd als onaanvaardbaar beschouwd.
Klimatologen zijn het erover eens: dit soort hittegolven komt steeds vaker voor en wordt gevaarlijker als gevolg van de menselijke invloed op het klimaat. De extreme hitte dreigt deze zomer ernstige gevolgen te hebben voor zowel de volksgezondheid als de economie. De hitte verstoort bovendien de infrastructuur: elektriciteitsnetten raken overbelast door de vraag naar airconditioning, spoorwegen vallen uit door vervorming van de rails en de hulpdiensten worden overspoeld met noodoproepen.
Emmanuel Moulin, gouverneur van de Banque de France, wees op de paradox van de kortetermijneffecten: de arbeidsproductiviteit daalt, terwijl de energierekeningen voor koeling de pan uit rijzen. Op de middellange termijn remt de hitte de economische activiteit aanzienlijk en drukt het de investeringen en consumptie. Dit zijn geen loutere statistieken, maar vormen een reële schadepost voor de Europese economie.
Hoeveel weken of maanden zal het continent deze ongekende beproevingen nog moeten doorstaan? Weervoorspellers waarschuwen dat de hittekoepel nog geruime tijd kan aanhouden.
