Juni 2026 is de geschiedenisboeken ingegaan als de warmste junimaand voor West-Europa sinds het begin van de instrumentele waarnemingen. De gemiddelde temperatuur in de regio bereikte 20,74 graden Celsius – een stijging van 3,05 graden ten opzichte van het klimatologische gemiddelde over de periode 1991–2020 – waarmee het vorige record uit juni 2025 werd overtroffen.
Deze gegevens werden op 9 juli 2026 gepubliceerd door de Copernicus Climate Change Service van de Europese Unie. Op mondiaal niveau was juni 2026 de op één na warmste maand ooit geregistreerd, na juni 2024, met een gemiddelde wereldtemperatuur van 16,54 graden Celsius, wat 1,39 graden boven het pre-industriële niveau (1850–1900) ligt.
De recordhitte werd aangewakkerd door de snelle ontwikkeling van de natuurlijke klimaatcyclus El Niño in het equatoriale deel van de Stille Oceaan, al blijft de belangrijkste oorzaak de antropogene klimaatverandering op de lange termijn. De temperatuur van het zeewateroppervlak bereikte ongekende hoogten: het gemiddelde in juni lag rond de 21 graden Celsius, waarmee de eerdere records van 2023 en 2024 werden verpulverd.
West-Europa werd getroffen door drie krachtige hittegolven: eerst in mei, daarna een intensieve periode van 20 tot 28 juni en vervolgens een nieuwe golf begin juli. De regio omvatte onder meer Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Duitsland en delen van Oostenrijk en Zwitserland. Tijdens de junigolf vestigden tal van steden nieuwe absolute temperatuurrecords; in Spanje liep het kwik op tot 45,1 graden Celsius, terwijl Barcelona 40,5 graden noteerde.
De economische en infrastructurele schade was omvangrijk: er waren stroomstoringen (in Frankrijk moest de capaciteit van kernreactoren worden beperkt door de oververhitting van het koelwater), scholen en overheidsgebouwen werden gesloten, en enorme bosbranden teisterden de Pyreneeën en Zuid-Frankrijk, terwijl de droogte in West- en Centraal-Europa verergerde.
"Juni 2026 heeft laten zien hoe diepgaand het klimaat aan het veranderen is. Samen weerspiegelen deze records een klimaatsysteem dat warmte blijft accumuleren. Het resultaat is steeds intensere hittegolven, aanhoudend warme oceanen en groeiende risico's voor mensen, ecosystemen en infrastructuur in heel Europa en daarbuiten", aldus Samantha Burgess, strategisch klimaatleider bij het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn (ECMWF).
Klimatoloog Joeri Rogelj van het Imperial College London benadrukte dat hittegolven op een opwarmende aarde vaker voorkomen en aan kracht winnen. Elke fractie van een graad aan wereldwijde opwarming leidt tot frequentere en destructievere weersextremen.
Een onderzoek van Copernicus en de organisatie World Weather Attribution bevestigde dat de door broeikasgassen veroorzaakte klimaatverandering een bepalende rol speelde bij het ontstaan en de ernst van de Europese hitte in juni 2026. Zonder de menselijke invloed op het klimaat zou een dergelijke intense hittegolf vrijwel onmogelijk zijn geweest.
De registers van Copernicus gaan terug tot 1940 en worden getoetst aan wereldwijde gegevens vanaf 1850. Tegen de achtergrond van deze recordtemperaturen waarschuwen experts dat hittegolven niet langer uitzonderlijk zijn, maar de nieuwe norm vormen voor de Europese zomermaanden.
