Op 25 september 2026 zette Paus Leo XIV voet aan de grond op de luchthaven Orly in Parijs. Daar werd hij opgewacht door President Emmanuel Macron, terwijl kerkklokken zeven minuten lang door heel Frankrijk luidden. Dezelfde dag nog begaf de pontiff zich naar het Élysée Paleis voor een ontmoeting met het Franse staatshoofd. Aansluitend bezocht hij het hoofdkwartier van UNESCO, waar hij, voor het eerst in ruim veertig jaar, een toespraak hield over kunstmatige intelligentie, jeugd, vrede en interreligieuze dialoog.
Dit bezoek, de eerste volledige apostolische reis naar Frankrijk onder het presidentschap van Macron, vindt plaats in een tijd waarin de zorgen over kunstmatige intelligentie (AI) toenemen. Paus Leo XIV, de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis, heeft dit onderwerp sinds de derde dag van zijn pontificaat centraal gesteld. In mei publiceerde hij de encycliek 'Magnifica Humanitas', waarin hij opriep tot wereldwijde regels voor de regulering van technologie. Op een bijeenkomst met de Pauselijke Academie voor Wetenschappen, de dag voor zijn aankomst in Frankrijk, waarschuwde hij opnieuw voor de dreigingen van cyberwapens, autonome systemen en een enorm energieverbruik. Bij UNESCO bouwt hij voort op de aanbeveling van de organisatie uit 2021 inzake de ethiek van AI, die reeds door meer dan zeventig landen wordt toegepast.
Het publieke imago van Leo XIV kenmerkt zich als een stem die de menselijke waardigheid boven technologische vooruitgang plaatst. Zijn vastgelegde standpunten bevestigen deze consistentie: hij heeft AI bekritiseerd vanwege desinformatie, manipulatie en het risico op een 'apocalyps', terwijl hij tegelijkertijd het potentieel voor het goede benadrukt, mits onder strikte controle. In tegenstelling tot zijn voorgangers beperkt hij zich niet tot algemene oproepen, maar eist hij internationale normen, verwijzend naar concrete risico's voor vrede en het milieu.
De ontmoeting met Macron en de toespraak bij UNESCO bieden de pontiff de gelegenheid om zowel de positie van de Kerk te versterken na de misbruikschandalen, als de Heilige Stoel te positioneren als een morele scheidsrechter in een tijdperk van technologische verschuivingen. Frankrijk, dat streeft naar soevereiniteit op het gebied van AI en onafhankelijkheid ten opzichte van de Verenigde Staten en China, vindt in de paus een bondgenoot op het gebied van ethiek en multilateralisme. Dit is niet louter een diplomatiek bezoek; het is een bevestiging van een strategie waarbij de Kerk een rol terug claimt in mondiale debatten die voorheen als het exclusieve domein van staten en bedrijven werden beschouwd.
Als een oude vuurtoren die gevaarlijke riffen verlicht voor nieuwe schepen, gebruikt Leo XIV het UNESCO-platform om ons te herinneren: technologie moet de mensheid dienen, niet andersom. In een wereld waarin AI reeds invloed heeft op conflicten en data, wordt zijn stem een van de weinige die ethiek en politiek kan verenigen zonder gebonden te zijn aan nationale belangen.
