Terwijl megasteden wereldwijd worstelen met hitte, smog en een tekort aan groen, komt Griekenland met een project dat nu al wordt beschouwd als een van de meest ambitieuze voorbeelden van stadsvernieuwing ter wereld. Op de plek van een verlaten vliegveld nabij Athene verrijst in rap tempo The Ellinikon Park — het toekomstige grootste stedelijke kustpark van Europa.
Tweede leven voor landingsbanen
De luchthaven van Ellinikon fungeerde decennialang als de belangrijkste luchtpoort van de Griekse hoofdstad, totdat deze in 2001 plaatsmaakte voor een nieuwe luchthaven. Het terrein bleef lange tijd onbebouwd, totdat Lamda Development in 2014 de rechten voor de ontwikkeling ervan verwierf. De sloopwerkzaamheden begonnen in 2020 en vandaag de dag is hier een van de grootste bouwplaatsen van Europa te vinden.
De schaal is indrukwekkend: het gehele project beslaat meer dan 6 miljoen vierkante meter — een oppervlakte die drie keer zo groot is als Monaco. De investeringen worden geschat op ongeveer €8 miljard, en naast het park omvat het complex de eerste wolkenkrabber van Griekenland, een premium winkelcentrum en een sportcluster. Het hart van het project is echter de groene zone.
Een park dat het groen van Athene verdubbelt
The Ellinikon Park zelf zal zich uitstrekken over 2 miljoen vierkante meter langs de kust van de Saronische Golf. Volgens experts zal de aanleg ervan het volume aan groen in Athene, een stad die historisch gezien een tekort heeft aan groen, vrijwel verdubbelen.
De cijfers van de vergroening klinken als een record op zich:
- meer dan 30.000 bomen en ongeveer 3 miljoen struiken en groene aanplantingen;
- het groen zal meer dan 70% van het parkoppervlak beslaan;
- het ecosysteem is ontworpen voor meer dan 520 soorten flora en fauna, waarbij meer dan 70% van de aanplantingen inheemse of goed aangepaste soorten zijn.
Koeltechniek: tot 4°C koeler zonder airconditioning
Athene is een van de heetste hoofdsteden van Europa, vandaar dat het microklimaat al in een vroeg stadium werd ontworpen met behulp van warmtekartering en computationele vloeistofdynamica (CFD). Het resultaat is een netwerk van "koele routes", waar de temperatuur tot 4°C lager zal zijn dan op aangrenzende geasfalteerde delen. De recreatiegebieden zijn zo ontworpen dat meer dan 60% van het oppervlak in de schaduw ligt, terwijl natuurlijke ventilatie behouden blijft, en planten de lucht extra verkoelen door transpiratie.
De waterinfrastructuur is een aparte trots van het project:
- een tertiaire afvalwaterzuiveringsinstallatie met een capaciteit van 7.000 m³ per dag;
- een opslagreservoir van 10.000 m³;
- "slimme" irrigatie op basis van weersensoren en bodemvochtigheid, die tot 90% water bespaart;
- 100% van het regenwater wordt ter plaatse verwerkt, en de loop van de Trachones-beek wordt hersteld als natuurlijke bescherming tegen overstromingen.
Geen afval, maar een hulpbron
De projectfilosofie is bijzonder: circulariteit. Betonnen platen en constructies van de voormalige luchthaven worden niet naar stortplaatsen afgevoerd, maar omgevormd tot muren, banken en kleine architectonische elementen; vermalen beton wordt gebruikt voor schanskorven en opvulling, wat de ecologische voetafdruk van de bouw aanzienlijk vermindert.
Roadmap: van sport naar grote opening
Het project wordt gefaseerd ontwikkeld. Halverwege 2026 waren moderne sportfaciliteiten al beschikbaar voor bezoekers — van tennis en voetbal tot open trainingszones. Het centrale park zal naar verwachting begin 2027 voor bezoekers worden geopend, en de volledige voltooiing van alle bijbehorende infrastructuur zal zich uitstrekken tot 2030.
Waarom dit belangrijk is
The Ellinikon is niet zomaar "veel bomen aan zee". Het is een laboratorium voor de stad van de toekomst: klimaatmodellering, een gesloten watercyclus, hergebruik van materialen en de terugkeer van de natuur naar een industrieel gebied. Voor Athene zal het park een verademing zijn tegen de hitte en een nieuw symbool voor de Atheense Rivièra, terwijl het voor de rest van de wereld een duidelijk voorbeeld zal zijn van hoe verouderde twintigste-eeuwse infrastructuur kan worden omgevormd tot een herstellend landschap van de eenentwintigste eeuw.
