Hazen die tussen dichte heggen door schieten, wilde bloemen die door het gras aan de voet van de zonnepanelen omhoogkomen en vogels die in de heldere hemel cirkelen. Dit zijn niet langer de rokende energiecentrales van weleer. Steeds vaker worden de plekken waar we energie opwekken tot ruimte voor natuurherstel. En een nieuw certificeringssysteem helpt deze trend tot een industriestandaard te maken.
Tegen 2030 is het Verenigd Koninkrijk van plan zijn capaciteit voor zonne-energie bijna te verdubbelen. De uitbreiding van groene opwekking mag echter niet ten koste gaan van de natuur. Om een harmonieus samengaan van technologie en ecologie te stimuleren, heeft de organisatie Wild Power een innovatief certificeringsschema gelanceerd. Het beoordeelt in hoeverre projecten op het gebied van hernieuwbare energie de leefomgeving van dieren en planten beschermen en verbeteren.
Een keurmerk voor schone energie
Het idee voor het project ontstond in 2022, toen medeoprichter van Wild Power James Atkins in Noord-Spanje een zonnefarm zag waar tussen de panelen vreedzaam dieren graasden en tussen de felle vlekken van veldbloemen insecten zoemden.
Ik denk er graag over als een fairtradekeurmerk, maar dan voor schone energie, zegt directeur van Wild Power Joe Arafa. We staan nu voor twee crises: een klimaatcrisis en een ecologische crisis. Een goed beheerde zonne-energiecentrale kan helpen beide problemen tegelijk op te lossen.
In plaats van eigen farms te bouwen, hebben de oprichters een gratis beoordelingssysteem (scorecard) ontwikkeld dat elke ontwikkelaar kan gebruiken. Het houdt rekening met tal van factoren: het creëren van ecologische corridors, de bescherming van zeldzame soorten, de bestrijding van invasieve planten en de kwaliteit van het terreinbeheer. Een minimum van 70 punten geeft recht op een onafhankelijke certificering die de werkelijke bijdrage van het object aan het behoud van biodiversiteit bevestigt.
Een praktijkvoorbeeld: de farm Dunmow
Een van de eerste objecten die dit keurmerk in september 2026 ontving, was de zonne-energiecentrale Dunmow met een vermogen van 10 MW in het graafschap Essex. Zij is eigendom van een joint venture van investeringsmaatschappij Thrive Renewables en het bedrijf TopCashback.
Volgens de Britse milieuwet (2021) zijn nieuwe projecten verplicht te zorgen voor een biodiversity net gain van ten minste 10%. Het team van Dunmow ging echter veel verder. De ingevoerde maatregelen zullen naar verwachting zorgen voor een toename van de biodiversiteit van de leefomgeving met 65% en een toename van de lengte van hoogwaardige heggen met 19%.
Ecoloog Guy Parker van het bedrijf Wychwood Biodiversity, die het project adviseerde, hielp een reeks concrete stappen te realiseren:
- Het inzaaien van weiden die rijk zijn aan inheemse grassen en bloemen.
- Het herstellen en opvullen van de gaten in verwaarloosde heggen.
- Het plaatsen van nestkasten voor vogels en vleermuizen in bomen langs de randen.
- Het verwijderen van invasieve struiken in de buurt van het perceel waar leeuweriken nestelen.
‘Deze plek is veranderd van een tamelijk saai akkerland, waar tractoren twee keer per jaar kwamen, in een zachte, rustige weide met uitstekende omstandigheden voor wilde dieren’, merkt Parker op. ‘De komende jaren verwacht ik een aanzienlijke groei van het aantal bestuivende insecten, evenals van vogels en zoogdieren die hier komen foerageren.’
Volgens hem kost het toevoegen van natuurbeschermingsmaatregelen in de planningsfase een ‘minuscuul aandeel’ van het miljoenenbudget van het project. ‘Voeg een paar tienduizend pond toe, en je kunt iets doen dat echt indrukwekkend is voor de natuur’, aldus de expert.
Voordelen voor bedrijfsleven en natuur
De certificering geeft exploitanten van zonnefarms niet alleen morele voldoening, maar ook commerciële voordelen. Een enquête van Wild Power wees uit dat 50% consumenten van hernieuwbare energie bereid zijn meer te betalen voor elektriciteit die is opgewekt op locaties met aantoonbaar hoge normen voor biodiversiteit.
Natuurlijk is het certificaat slechts een begin. De echte test van de tijd zal uitwijzen in hoeverre deze ingrepen het ecosysteem op de lange termijn verbeteren. Op de farm Dunmow worden al jaarlijkse ecologische onderzoeken uitgevoerd om veranderingen in populaties vogels, bestuivers en weide soorten te volgen.
Voor bedrijven als Thrive Renewables reikt het doel verder dan het simpelweg opwekken van megawatts. ‘Wij vervullen onze missie door ervoor te zorgen dat iedereen ervan profiteert’, zegt Louise Daniels, hoofd externe betrekkingen bij Thrive. ‘Zowel mensen als natuur. Wij hebben een langdurig belang bij deze gebieden en willen ze zien bloeien. Wij streven ernaar een nalatenschap achter te laten die bijdraagt aan het herstel van onze natuur.’
Naarmate de wereld de overgang naar hernieuwbare energiebronnen versnelt, bewijzen dergelijke initiatieven dat de strijd tegen klimaatverandering en de bescherming van wilde dieren geen elkaar uitsluitende opgaven zijn. Bij een juiste aanpak kunnen ze elkaar versterken.
