In de regio Lipetsk heeft het arbitragehof de overeenkomst met 'Hash Maker', een bewoner van de speciale economische zone, ontbonden en het bedrijf veroordeeld tot het betalen van meer dan 159 miljoen roebel. Formeel gebeurde dit vanwege het niet nakomen van investeringsverplichtingen. In de kern kwam het erop neer dat de onderneming cryptovaluta begon te minen in plaats van het beloofde datacenter te bouwen en software te ontwikkelen.
Het bedrijf verkreeg de status van SEZ-bewoner al in 2021. Volgens de overeenkomst had het 4,6 miljard roebel moeten investeren in de ontwikkeling van software, databases en informatiesystemen, evenals in de bouw van een datacenter. In werkelijkheid bedroegen de investeringen slechts 835 miljoen roebel, is de bouw nooit begonnen en werd alle apparatuur uitsluitend gebruikt om hashrate te genereren. De rechtbank oordeelde dat het businessplan niet is uitgevoerd en de activiteiten niet overeenkomen met wat was toegezegd.
De boete werd berekend als 5% van de niet-gerealiseerde investeringen, maar werd later aangepast: 5 miljoen roebel direct voor de overtreding, plus 154 miljoen roebel aan btw-schulden door het gebruik van douanevoordelen. Ondertussen stelde het bedrijf de autoriteiten in december 2024 zelf op de hoogte van de opname in het register van miners. Hoewel mining in de regio Lipetsk nog niet verboden is, bespreekt de federale overheid al beperkingen voor 19 regio's binnen het centrale elektriciteitsnet.
Deze situatie legt een klassiek conflict van prikkels bloot. De staat verstrekt voordelen in de verwachting van technologische langetermijnprojecten en werkgelegenheid. De markt vindt echter snel winstgevendere toepassingen – in dit geval het delven van cryptovaluta, wat dezelfde servers en elektriciteit vereist, maar direct rendement oplevert. Het bedrijf gebruikte de subsidie in feite als een goedkope bron voor een andere bedrijfstak.
Dergelijke verhalen zijn niet nieuw: voordelen voor "innovatie" veranderen vaak in een instrument voor speculatieve of energie-intensieve activiteiten. Wanneer er een controle plaatsvindt, blijkt dat de formele rapportages niet overeenstemmen met de werkelijke activiteiten. Uiteindelijk lijden zowel de begroting als de reputatie van het concept overheidssteun hieronder.
Voor de ondernemer is de les simpel: subsidies zijn geen gratis geld, maar een contract met strikte voorwaarden en controles achteraf. Elke afwijking van het ingediende plan kan niet alleen leiden tot het verlies van voordelen, maar ook tot forse boetes die moeten worden terugbetaald uit de reeds behaalde winst.
