In de hedendaagse recruitmentwereld vervagen de grenzen tussen een formeel interview en een informele ontmoeting steeds vaker. Een treffend voorbeeld hiervan is de aanpak van Iñaki Ereño, de topman van het internationale medische bedrijf Bupa, die kandidaten onderwerpt aan gesprekken van wel zes uur, inclusief een gezamenlijke lunch in een restaurant. Tijdens deze lunch observeert hij bewust de drankkeuze van de kandidaat en hij geeft, naar eigen zeggen, de voorkeur aan diegenen die zelf een glas wijn durven te nemen terwijl hijzelf bij een glas water blijft.
Een marathon van zes uur: drie sessies van twee uur.
Ereño is ervan overtuigd dat een 'standaard' gesprek van 45 minuten geen representatief beeld geeft. Daarom heeft hij het proces opgebouwd uit drie ontmoetingen van elk twee uur:
- De eerste ontmoeting bestaat uit een diepgaande analyse van het cv en de werkervaring.
- De tweede afspraak is een ontbijt of lunch in een restaurant, waar de kandidaat zich in een minder formele omgeving bevindt.
- De derde sessie vindt wederom op kantoor plaats, maar dan met persoonlijke vragen: "Waar houdt u van? Wat ziet u in ons bedrijf? Wat verwacht u van Bupa?"
Volgens de CEO heeft dit meerstapsmodel hem geholpen om het aantal verkeerde beslissingen bij het aannemen van personeel aanzienlijk te verlagen.
De 'wijntest': initiatief is belangrijker dan imitatie
Het meest besproken onderdeel is de 'wijntest' tijdens de lunch. Ereño windt er geen doekjes om: "Ik houd niet van mensen zonder initiatief. Stel je voor dat ik enkel water drink; ik zou het fantastisch vinden als iemand dan vraagt: 'Vindt u het goed als ik een glas wijn bestel?'." De keuze voor wijn fungeert als een signaal van zelfverzekerdheid en de bereidheid om een eigen koers te varen, zelfs als de baas voor een neutrale optie kiest.
Meer dan alleen een drankje.
De topman benadrukt dat zijn observaties verder reiken dan alleen het glas. De cruciale graadmeter is de houding tegenover het bedienend personeel: "De manier waarop je de ober behandelt, is voor mij essentieel. Ik wil zien hoe prettig je in de omgang bent; respect is daarbij een vereiste."
In een informele setting komen lichaamstaal, zelfverzekerdheid en de algemene houding naar voren zodra de formele barrières wegvallen. Juist op zulke momenten is volgens Ereño de 'echte' persoon zichtbaar.
Culturele context en ethische kwesties
De 'wijn of water'-benadering kan werken binnen specifieke culturele en zakelijke omgevingen. In landen waar alcohol tijdens zakenlunches de norm is, wordt de keuze voor een glas wijn als heel natuurlijk beschouwd. In andere contexten kan een kandidaat alcohol vermijden om persoonlijke, religieuze of medische redenen, en dit mag uiteraard nooit als minpunt worden aangerekend.
Bovendien gelden in diverse landen en bedrijven strikte regels: een sollicitatie in een bar of restaurant waarbij alcohol wordt gedronken, kan als potentieel discriminerend worden ervaren of ongelijke kansen creëren. Daarom is de 'wijntest' niet overal gepast en vereist het volledige transparantie over de criteria.
Wat dit betekent voor de sollicitant
- Wanneer u wordt uitgenodigd voor een lunchinterview, toon dan respect voor het personeel en straal een natuurlijke zelfverzekerdheid uit.
- Kies waar u zich prettig bij voelt: als u niet drinkt, bestel dan gewoon water of sap, maar toon uw initiatief op een andere manier (bijvoorbeeld door zelf een gespreksonderwerp aan te snijden of een vraag over het bedrijf te stellen).
- Onthoud goed: het draait niet om het drankje zelf, maar om hoe u zich staande houdt in een minder formele situatie.
Alternatieven: de 'biertest' van Steve Jobs en de 'wandelmethode'
Steve Jobs hanteerde al eerder een 'biertest': hij vroeg zich af of hij met de persoon in kwestie een biertje zou willen drinken en of ze ontspannen konden praten tijdens een wandeling. Indien het antwoord 'nee' luidde, werd de kandidaat niet aangenomen.
Tegenwoordig kiezen sommige leidinggevenden voor een informele wandeling in plaats van een restaurantbezoek, omdat dit een makkelijkere manier is om iemand 'buiten de kantoormuren' te leren kennen.
'Wijn of water' gaat niet over de alcohol, maar over het signaal: is de kandidaat in staat om initiatief te tonen.
In de praktijk is het veel belangrijker hoe u overkomt, hoe u met anderen communiceert en hoe natuurlijk u in de bedrijfscultuur past. De beste strategie is om uzelf te blijven en respect en zelfvertrouwen te tonen, ongeacht wat er in uw glas zit.
