Ngày 8 tháng 9 năm 2026, MIT Technology Review công bố danh sách Innovators Under 35, vinh danh 35 người đến từ chín quốc gia, được chọn ra từ hơn 550 đề cử với sự tham gia của 44 chuyên gia giám khảo. Trong số các gương mặt nổi bật có nhà di truyền học Yuan-Cheng (Ryan) Lu với công nghệ đảo ngược lão hóa để phục hồi thị lực, nhà sáng lập Hannah Earley dạy chip tái chế năng lượng, Laurin Meru với phương pháp sản xuất thép rẻ hơn và sạch hơn, cùng doanh nhân Danijar Hafner đang phát triển các tác nhân AI có khả năng lập kế hoạch trước.
Danh sách này không chỉ là bản liệt kê tên tuổi. Nó ghi dấu thời điểm khi các nhà nghiên cứu và doanh nhân trẻ, dưới áp lực của những thách thức toàn cầu — bệnh tật, biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng — chọn không phải những đột phá trừu tượng mà là những giải pháp cụ thể, có khả năng mở rộng. Công trình của họ có một điểm chung: tích hợp AI vào các lĩnh vực truyền thống, nơi trước đây vốn do các phương pháp thuần sinh học hoặc kỹ thuật thống trị. Lu sử dụng di truyền học kết hợp với các yếu tố mô hình hóa tính toán, Earley dùng AI để tối ưu hóa mức tiêu thụ năng lượng của chip, còn Hafner phát triển các tác nhân để lập kế hoạch dài hạn trong thế giới thực.
Quá trình tuyển chọn cho thấy những giới hạn khắt khe: các giám khảo không chỉ đánh giá tính mới mẻ khoa học mà còn cả những kết quả đã đạt được, cùng tiềm năng tác động đến các vấn đề thực tế. Trong số 550 đề cử, chỉ những người có dự án đã thể hiện tiến bộ mới lọt vào vòng chung kết — dù đó là thiết bị cầm máu sau sinh ở Tanzania hay việc tái chế rong biển xâm lấn ở Kenya. Đây không phải là lựa chọn ngẫu nhiên, mà phản ánh việc các tổ chức như MIT Technology Review giờ đây coi trọng không chỉ sự thiên tài mà còn cả khả năng làm việc trong điều kiện nguồn lực hạn chế và nhu cầu cấp thiết của xã hội.
Hình ảnh công chúng của danh sách — “những thiên tài trẻ đang thay đổi thế giới” — khác xa với thực tế: nhiều người trong số họ đã mang trên mình những món nợ về danh tiếng và thể chế. Họ phụ thuộc vào các khoản tài trợ, nhà đầu tư và cơ quan quản lý, những bên đòi hỏi kết quả ứng dụng nhanh chóng. Mô thức hành xử của họ dưới áp lực không phải là những cuộc cách mạng triệt để, mà là những cải tiến có trọng điểm, có thể triển khai ngay tại đây và lúc này. Chẳng hạn, Hafner không hứa hẹn về một trí tuệ nhân tạo tổng quát, mà tập trung vào các tác nhân có khả năng tính đến bối cảnh và hệ quả, bởi vì đó chính là điều thị trường và các cơ quan quản lý cần vào lúc này.
Hãy so sánh với tình hình trong thể thao: huấn luyện viên không thay đổi toàn bộ đội hình ngay lập tức, mà tăng cường những vị trí yếu để giành chiến thắng trong trận đấu tiếp theo. Ở đây cũng vậy — những người đổi mới tăng cường các điểm nghẽn trong những hệ thống hiện có, chứ không xây dựng lại chúng từ con số không. Điều này giải thích vì sao trong danh sách có nhiều dự án nằm ở giao điểm giữa AI và những ngành “bẩn”: khí hậu và công nghệ sinh học không chỉ đòi hỏi ý tưởng, mà còn cần hiệu quả đã được chứng minh trong những giới hạn thực tế.
Rốt cuộc, danh sách của năm 2026 không chỉ cho thấy những cái tên mới, mà còn cho thấy một sự dịch chuyển trong cách xã hội tìm kiếm giải pháp: thông qua những chuyên gia trẻ, sẵn sàng làm việc ở giao điểm của các ngành và chịu trách nhiệm về kết quả thực tiễn. Lựa chọn của họ không phải là sự ngẫu nhiên, mà là câu trả lời cho áp lực buộc phải tập trung vào những gì có thể đo lường và triển khai ngay vào ngày mai.
