Trong những năm gần đây, các tổ chức bảo tồn và giới nghiên cứu tại Anh đã bắt đầu thực hiện tái du nhập loài hải ly, đồng thời hỗ trợ các dự án đưa loài vật này trở lại các con sông và vùng đất ngập nước; đây là một phần của chiến lược phục hồi hệ sinh thái sâu rộng nhằm cải thiện khả năng phòng vệ tự nhiên trước các hiện tượng thời tiết cực đoan. Các sáng kiến này bao gồm cả việc thả động vật vào tự nhiên lẫn giám sát tác động của chúng đối với thủy văn, đa dạng sinh học và nguy cơ lũ lụt.
Cách loài hải ly giảm thiểu rủi ro lũ lụt
Hải ly xây đập và tạo ra các ao hồ giúp làm chậm dòng chảy cũng như giảm lưu lượng đỉnh trong các đợt mưa lớn và lũ lụt; kết quả là đỉnh lũ được hạ thấp và điều hòa ổn định hơn, trong khi một phần nước được giữ lại trong môi trường, giúp nâng cao mực nước ngầm và độ ẩm của đất. Ngoài ra, các ao hồ này còn đóng vai trò như những bộ lọc tự nhiên, giữ lại các hạt lơ lửng và giảm bớt gánh nặng ô nhiễm cho các đoạn sông ở hạ lưu.
Bằng chứng về tính hiệu quả
Các nghiên cứu thực địa và hoạt động giám sát khu vực, bao gồm cả tại hạt Devon, đã chỉ ra rằng những con đập của hải ly có khả năng giảm lưu lượng đỉnh và giảm thiểu tác động của mưa lớn đối với các khu dân cư và đất nông nghiệp lân cận. Bên cạnh đó, việc cải thiện điều kiện sống cho các loài cá, động vật lưỡng cư và các loài sinh vật khác là một hiệu ứng tích cực đi kèm thường xuyên được ghi nhận trong các báo cáo và tin tức về các dự án tái du nhập.
Hạn chế và rủi ro
- Hải ly không phải là giải pháp vạn năng: các hoạt động của chúng có thể gây ngập lụt đất nông nghiệp, đường sá và các khu vực tư nhân nếu quần thể không được quản lý và địa điểm thả không được thống nhất với cộng đồng địa phương.
- Đôi khi cần đến sự hỗ trợ về kỹ thuật (ví dụ như lắp đặt đường ống xuyên qua đập) để ngăn ngừa tình trạng ngập lụt không mong muốn và đảm bảo duy trì mực nước trong tầm kiểm soát.
- Cần phải có quá trình giám sát lâu dài: các hiệu ứng phụ thuộc vào địa hình, cường độ lượng mưa và mật độ quần thể hải ly.
Ví dụ về kết quả cụ thể
Tại một cộng đồng ở Anh, loài hải ly đã xây dựng một con đập lớn mà truyền thông địa phương cũng như giới nghiên cứu tin rằng đã giúp giảm đỉnh lũ và hạ thấp nguy cơ ngập lụt cho hàng nghìn cư dân trong mùa mưa bão; các nhà nghiên cứu từ trường đại học đã tiến hành phân tích và xác nhận tác động giảm thiểu đỉnh lũ tại lưu vực sông này.
Kết luận và tầm quan trọng
Việc sử dụng hải ly như những "kỹ sư sinh thái" là một thành phần khả thi và thường mang lại hiệu quả cao trong chiến lược tổng thể về quản lý tài nguyên nước và giảm thiểu rủi ro lũ lụt tại Anh; tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi phải có sự lập kế hoạch kỹ lưỡng, sự tham gia của cộng đồng địa phương và đôi khi cần thêm các biện pháp kỹ thuật để giảm thiểu tối đa các tác dụng phụ.
