Giữa thế giới của những bức chân dung hào nhoáng và những khung hình được dàn dựng hoàn hảo, có một nhiếp ảnh gia đã chọn cho mình một lối đi riêng biệt. Masayuki Oki (沖昌之), một nghệ sĩ đến từ Tokyo, chuyên ghi lại khoảnh khắc về những chú mèo hoang trên phố. Chính phong cách độc bản này đã đưa các tác phẩm của ông vượt xa khỏi biên giới Nhật Bản và được công chúng khắp thế giới biết đến rộng rãi.
Masayuki sinh ngày 3 tháng 1 năm 1978 tại Kobe, tỉnh Hyogo. Trong một thời gian dài, công việc của ông chẳng hề liên quan đến nghệ thuật nhiếp ảnh, trước khi ông bắt đầu kiêm nhiệm giữa vai trò thợ chụp hình và nhân viên tư vấn bán hàng trong ngành thời trang. Mọi thứ đã hoàn toàn rẽ hướng vào ngày 31 tháng 12 năm 2013, khi Masayuki tình cờ gặp một chú mèo mà sau này ông đặt tên là "Busyan-senpai" (có thể hiểu là "Đại ca mèo xấu xí"). Giữa lúc đang rơi vào khủng hoảng tâm lý và cảm thấy bế tắc, cuộc gặp gỡ với chú mèo hoang bình dị ấy đã mang lại niềm vui lớn đến mức ngay ngày hôm sau, 1 tháng 1 năm 2014, Masayuki đã mang theo máy ảnh khi đi dạo để bắt đầu chụp những chú mèo. Một năm sau đó, ông đã đưa ra một quyết định táo bạo: từ bỏ công việc ổn định để trở thành một "nhiếp ảnh gia loài mèo" chuyên nghiệp và độc lập.
Dù không tiết lộ mọi bí mật trong nghề, nhưng người ta biết rằng sự căn chỉnh thời gian và lòng kiên nhẫn chính là những yếu tố then chốt giúp ông nắm bắt được khoảnh khắc hoàn hảo. Ông luôn ghi lại những hành vi tự nhiên nhất của loài mèo mà không hề có sự dàn dựng. Tuy nhiên, điểm độc đáo trong các tác phẩm của Masayuki không nằm ở sự hoàn hảo về kỹ thuật mà ở cách tiếp cận nhân văn. Ông không chỉ đơn thuần chụp ảnh mèo, mà là săn tìm những khoảnh khắc mà ở đó, các con vật bộc lộ những đặc điểm "giống người" đến lạ kỳ. Nhiếp ảnh gia chia sẻ: "Tôi tập trung vào những cảm xúc mà người ta có thể hình dung ra từ biểu cảm khuôn mặt và cử chỉ của loài mèo, cũng như mối quan hệ phức tạp giữa chúng — tất cả những điều đó khiến chúng ta cảm nhận được tính nhân bản trong chúng". Những chú mèo trong ảnh của ông khi thì ngạc nhiên, khi thì sợ hãi hoặc đơn giản là vẫn chưa ngủ đủ giấc. Ống kính của ông bắt trọn những khoảnh khắc vụng về, những cú ngã, những lần vồ hụt, những bước nhảy lỗi, hay cả những cảnh tượng đầy kịch tính như những cuộc ẩu đả, rượt đuổi, tranh giành lãnh thổ, cho đến những giây phút âu yếm đầy xúc động như cái ôm, liếm lông hay cùng nhau say giấc. Nói tóm lại, đó là tất cả những gì cấu thành nên cuộc sống thường nhật của loài mèo hoang mà không hề có sự tô hồng. Phong cách của ông có thể được mô tả là nhân hóa; những chú mèo của ông hiện lên như những con người thực thụ với tính cách, cảm xúc và những câu chuyện riêng.
Masayuki không chỉ bó hẹp không gian làm việc tại Tokyo. Một địa điểm đặc biệt quan trọng trong hành trình tác nghiệp của ông là các "Neko-shima" (đảo mèo), nơi số lượng mèo áp đảo hoàn toàn so với con người. Nổi tiếng nhất trong số đó là đảo Aoshima, nơi loài mèo được đưa đến từ đầu thế kỷ 20 để tiêu diệt loài gặm nhấm cho một ngôi làng chài. Ngày nay, hậu duệ đông đúc của những chú mèo năm xưa đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho vị nhiếp ảnh gia này.
Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của Masayuki đến vào năm 2017 với sự ra mắt của cuốn sách ảnh "Hisshi Sugiru Neko" (tạm dịch: "Những chú mèo liều lĩnh quá mức"). Cuốn sách đã xuất hiện trên nhiều chương trình truyền hình nổi tiếng và tạo nên một cơn sốt thực sự. Tiếp nối thành công đó, hai tập tiếp theo đã được phát hành, đưa bộ ba tác phẩm này đạt doanh số 80.000 bản. Tính đến thời điểm hiện tại, nhiếp ảnh gia đã xuất bản hơn 20 cuốn sách khác nhau. Bên cạnh đó, các bộ lịch thường niên tập hợp những bức ảnh đẹp nhất của ông cũng luôn nhận được sự săn đón. Một vài con số ấn tượng khác minh chứng cho quy mô hoạt động của Masayuki: chỉ riêng giai đoạn 2015-2019, ông đã chụp được 220.000 bức ảnh mèo; năm 2019, ông hợp tác với thương hiệu thời trang ZUCCa để tạo ra bộ sưu tập họa tiết mèo; năm 2024, ông tổ chức triển lãm cá nhân tại Đại học Sư phạm Quốc gia Đài Loan và tại Taiwan Design Kou ở Canon Open Gallery, Shinagawa, Tokyo; trang Instagram của ông thường xuyên cập nhật những khung hình mới và đã thu hút 839.000 người theo dõi tính đến năm 2026; các tác phẩm của ông cũng xuất hiện thường xuyên trên các tạp chí hàng đầu của Nhật Bản.
Trong bối cảnh động vật hoang lạc vẫn thường bị coi là một vấn đề phiền toái, Masayuki đã biến những chú mèo đường phố trở thành những ngôi sao thực thụ. Nội dung về loài mèo của ông vừa hài hước, vừa lay động lại vừa mang đậm tính nhân văn; những tác phẩm ấy đã thay đổi cách nhìn của mọi người, bởi chúng không chỉ đơn thuần là những bức ảnh vui nhộn mà còn là lời nhắc nhở rằng mọi sinh vật đều xứng đáng được tôn trọng và quan tâm, và rằng ngay cả trong cuộc sống thường nhật của loài mèo vô gia cư cũng ẩn chứa vẻ đẹp, bi kịch và hài kịch. Ông cho thấy mỗi chú mèo hoang là một cá thể độc lập với tính cách, thói quen và cảm xúc riêng. Đó chính là sứ mệnh kỳ diệu mà ông đang thực hiện, một hành trình từng được chú mèo hoang Busyan-senpai tiếp thêm động lực để bắt đầu.
Đôi khi, để thay đổi hoàn toàn cuộc sống của mình, chúng ta chỉ cần dừng lại, quan sát xung quanh và nhận ra phép màu trong những điều bình dị nhất. Và đừng quá ngạc nhiên nếu phép màu ấy sở hữu bốn cái chân, một bộ ria mép và một chiếc đuôi dài.
