İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilen ABD ve İran arasındaki müzakerelerin ilk turu, bütün gece süren yoğun tartışmaların ardından 21 Haziran'ı 22 Haziran'a bağlayan gece sona erdi. Katarlı ve Pakistanlı arabulucular, her iki tarafın da ciddi görüş ayrılıklarının devam ettiğini belirtmesine rağmen, barış anlaşması yolunda "umut verici bir ilerleme" kaydedildiğini duyurdu.
Taraflar, görüşmelerin 60 gün içinde sonuçlandırılmasını öngören iddialı bir yol haritası üzerinde mutabakata vardılar. Masada somut gerilimi azaltma mekanizmaları yer aldı: askeri olayların önlenmesi ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin sağlanması amacıyla geçici bir irtibat hattı kuruldu. En önemli yenilik ise yaklaşık dört aydır İsrail ile İran destekli Hizbullah örgütü arasında çatışmaların sürdüğü Lübnan'da savaşı durdurmak için söz konusu "çatışma çözüm grubunun" oluşturulması oldu.
ABD heyetine başkanlık eden Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmeyi "tarihi" olarak nitelendirirken müzakerelerde "büyük ilerleme" kaydedildiğinin altını çizdi. İran tarafında ise görüşmelere Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi katıldı. Galibaf daha sonra Tahran'a dönerken, Arakçi Lübnan krizinin çözümünde "önemli ilerleme" kaydedildiğini belirtti ve "çözüm grubunun" çalışmalarını tarafların siyasi iradesinin ilk ciddi sınavı olarak tanımladı.
Ancak müzakereler derin bir gerilim ortamında ilerliyor. İran, diyaloğun devam etmesi için Lübnan'daki savaşın sona ermesini zorunlu bir şart olarak ileri sürüyor. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, verdiği bir mülakatta 60 günlük sürenin sonunda ABD'nin "istediği her şeyi yapabileceğini" belirterek Tahran'a yönelik tehditlerini yineledi ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'a "kelimelerine dikkat etmesini" tavsiye etti. Buna karşılık İran heyeti başkanı Galibaf, İran silahlı kuvvetlerinin gereken cevabı vermeye hazır olması nedeniyle Washington'un tehditler konusunda temkinli olması gerektiği uyarısında bulundu. İran tarafı ayrıca ABD heyetiyle ortak fotoğraf çekilmeyi reddederek sembolik bir hoşnutsuzluk gösterisinde bulundu.
Gündemde uzun süredir göz ardı edilen meseleler yer aldı. Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, Lübnan'da ateşkes ve İran petrolüne yönelik yaptırımların muhtemel kaldırılması konuları ele alındı. İran'ın nükleer programına gelince, bu konu bu turdaki gündemde neredeyse hiç yer almadı; Tahran sadece nükleer silah üretmeme yönündeki bilinen vaadini tekrarladı ancak egemen "uranyum zenginleştirme hakkını" savundu.
Lübnan'da durum kritik seyretmeye devam ediyor. Kasım 2024'ten bu yana yürürlükte olan ateşkese rağmen İsrail hava kuvvetleri saldırılarını sürdürürken, Hizbullah da füze ve topçu atışlarıyla karşılık veriyor ve bu durum kırılgan ateşkesi tehdit ediyor.
Müzakere sürecinin başarısı, her şeyden önce Lübnan'daki yeni "çatışma çözüm grubunun" çalışmalarının sonuçlarıyla belirlenecek. Eğer bu yapı çatışmaları önlemede etkinliğini kanıtlarsa, daha geniş kapsamlı bir barış anlaşması için temel oluşturabilir. Ancak sahadaki çatışmalar tırmanmaya devam ederse, tüm diplomatik süreç sekteye uğrayabilir ve bölge yeniden tam ölçekli bir savaş durumuna dönebilir.
