13 Mayıs'ta M5.8 Sınıfı Güneş Patlaması Dünya'yı Teğet Geçebilir

Düzenleyen: Svitlana Velhush

9 Mayıs'ta kaydedilen M5.8 sınıfı güneş patlamasına, yapılan hesaplamalara göre 13 Mayıs'ta Dünya'nın yakınından geçebilecek bir koronal kütle atımı (CME) eşlik etti. Bu olay, güneş lekesi sayısının bir önceki dönemin ortalamalarını çoktan geride bıraktığı mevcut döngüde, Güneş aktivitesinin tırmanışa geçtiği bir dönemde yaşanıyor.

Bir koronal kütle atımının doğrudan isabet etmesi, uydu iletişimini ve enerji şebekelerini etkileyebilecek jeomanyetik bozulmaları tetikleyebilir. Mevcut durumda beklenen teğet geçişin etkileri hafifletmesi öngörülse de, kutup ışıkları normalde görülmedikleri enlemlerde bile gözlemlenebilir. Kuzey bölgelerindeki elektrik şebekesi işletmecilerine, yaşanabilecek voltaj dalgalanmalarına karşı gerekli uyarılar yapıldı.

Patlamanın temelinde, AR3664 adlı aktif bölgedeki manyetik alan yoğunlaşması yatıyor. Manyetik alan şiddeti kritik eşiğe ulaştığında, sistem yeniden düzenlenerek X-ışını radyasyonu ve plazma fışkırması şeklinde büyük bir enerji açığa çıkarıyor. NASA ve NOAA modelleri, yaklaşık 800 km/s hızla ilerleyen fışkırmanın, Güneş-Dünya hattının 0,3 astronomik birim uzağından geçeceğini gösteriyor.

Bir kıyaslama yapmak gerekirse; fışkırma doğrudan Dünya'ya yönelseydi, güneş rüzgarı hızı 600-700 km/s'ye çıkarak G3 seviyesinde bir fırtınaya yol açabilirdi. Teğet geçiş durumunda ise Kp endeksinin orta seviyeli bir fırtınaya işaret eden 5 değerini aşması beklenmiyor. Bu farklılık, manyetik bulutun gezegenin manyetosferine çarpma açısı tarafından belirleniyor.

Günlük hayata yansımalar, büyük oranda Kanada, İskandinavya ve Rusya'nın kuzeyinde yoğunlaşacak kutup ışıklarıyla sınırlı kalacak. Amatör telsizciler, 10 MHz altındaki frekanslarda kısa süreli iletişim aksaklıkları yaşayabilirler. Yer sabit yörüngedeki uydular normalden fazla radyasyona maruz kalsa da, mevcut koruma sistemleri bu seviyelerle başa çıkabilecek donanıma sahip.

Güneş aktivitesinin 2025'teki döngü zirvesine kadar artacak olması, bu tür doğa olaylarının daha sık yaşanacağı anlamına geliyor. Gerçek zamanlı izleme çalışmaları altyapı güvenliği için kritik önlem alma imkanı sunsa da, uzaydaki manyetik alanların karmaşık yapısı nedeniyle yörünge tahminlerindeki hata payı varlığını koruyor.

9 Görüntülenme

Kaynaklar

  • Sun news: M5 flare erupts, sun-stuff may glance Earth

Bir hata veya yanlışlık buldunuz mu?Yorumlarınızı en kısa sürede değerlendireceğiz.