Każdego roku tysiące papug odebranych z nielegalnego handlu trafia do ośrodków rehabilitacji w Ameryce Łacińskiej. Wiele z nich pozostaje w niewoli na stałe, ponieważ brakuje im umiejętności niezbędnych do życia na wolności. Nowe badania wykazały, że treningi swobodnego lotu rozpoczęte w odpowiednim wieku znacząco zwiększają szanse na przeżycie po wypuszczeniu.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Bird Conservation International przeprowadzili naukowcy z Texas A&M University we współpracy z Bird Recovery International i Fundación Loros. Pracowali oni z 18 amazonkami żółtogardłymi (Amazona ochrocephala), które skonfiskowano jeszcze jako pisklęta. Ptaki trenowano metodą swobodnego lotu, co pozwala im nabywać kluczowe umiejętności w okresie, w którym młode papugi w naturze opuszczają gniazda.
Tradycyjne programy rehabilitacyjne często przetrzymują ptaki w niewoli aż do osiągnięcia pełnej dojrzałości. W tym czasie wykształcają one nawyki przydatne w klatce, lecz bezużyteczne lub wręcz niebezpieczne w lesie. Metoda swobodnego lotu rozwiązuje ten problem inaczej: ptaki są stopniowo przyzwyczajane do długich przelotów, orientacji w terenie i interakcji w stadzie, dopóki są młode i chłonne.
Po wypuszczeniu na wolność wszystkie 18 ptaków regularnie korzystało z karmników, utrzymywało więzi stadne i trzymało się blisko miejsca reintrodukcji. Po miesiącu do karmników powracało 94% osobników, po trzech miesiącach – 89%, a po roku – 72%. Dane te potwierdzają, że większość ptaków pomyślnie przeszła proces adaptacji.
Kluczową rolę odegrała również współpraca z lokalną społecznością. Pracownicy fundacji prowadzili zajęcia w szkołach, publikowali informacje w mediach społecznościowych i prosili mieszkańców o zgłaszanie przypadków zaobserwowania ptaków. Dzięki temu udało się uratować dwie papugi, które wpadły w tarapaty, oraz zminimalizować ryzyko negatywnych kontaktów z ludźmi.
Metoda ta jest szczególnie cenna, ponieważ pozwala na jednoczesne rozwijanie wielu umiejętności: latania, poszukiwania pokarmu, reagowania na drapieżniki oraz nawigacji. W przeciwieństwie do izolowanych ćwiczeń, naśladuje ona naturalny proces uczenia się w przyrodzie. Naukowcy zauważają, że więzi społeczne w stadzie pomagają młodym ptakom przetrwać, gdyż drapieżnikom trudniej jest zaatakować pojedyncze osobniki w grupie.
Sukces projektu otwiera nowe perspektywy dla innych gatunków i regionów. Autorzy mają nadzieję na zaadaptowanie tego podejścia dla mniejszych papug oraz starszych ptaków. Ponadto powołana sieć Parrot Release Network zrzesza już niemal 300 specjalistów z całego świata w celu wymiany doświadczeń.
Badanie dowodzi, że terminowe i właściwe szkolenie skonfiskowanych ptaków może zmienić problem przepełnionych ośrodków w szansę na odbudowę populacji. To nie tylko ratowanie pojedynczych zwierząt, ale krok w stronę przywrócenia gatunków na tereny, z których wcześniej zniknęły.
Główny wniosek jest prosty: jeśli da się ptakom szansę na naukę we właściwym czasie i odpowiednim środowisku, wiele z nich rzeczywiście powraca do pełnowartościowego życia na wolności.
