Op woensdag 20 mei 2026 rondde de Russische president Vladimir Poetin zijn overleg met de Chinese president Xi Jinping in Peking af. De ontmoeting bestond uit gesprekken in zowel besloten als uitgebreide kring, gevolgd door een gezamenlijke verklaring en persconferentie, wat een nieuwe fase markeerde in de verdieping van het strategisch partnerschap tussen Moskou en Peking.
1. Een nieuwe fase in het partnerschap: 'onwrikbare banden'
Na afloop van de onderhandelingen ondertekenden de leiders een gezamenlijke verklaring over de versterking van hun veelzijdige samenwerking en strategische interactie. In het document wordt benadrukt dat Rusland en China voornemens zijn hun 'onwrikbare' banden te behouden, gestoeld op de principes van wederzijds respect en gelijkwaardigheid.
Beide partijen verklaarden dat de relatie tussen de landen een nieuwe fase van effectievere en versnelde ontwikkeling is ingegaan, waarbij de bilaterale samenwerking moet dienen als een 'strategisch bolwerk' voor beide landen tegen de achtergrond van de toenemende mondiale onrust.
2. Gas en energie: een pakket aan afspraken en 'Power of Siberia-2'
Op energiegebied bevestigden de leiders hun plannen voor een verdere uitbreiding van de samenwerking, waaronder grootschalige langetermijnleveringen van olie en gas. Het Kremlin maakte melding van afspraken over cruciale projecten, waaronder de ontwikkeling van de 'Power of Siberia-2'-gasroute — een pijpleiding die naar verwachting jaarlijks zo'n 50 miljard kubieke meter gas naar China zal transporteren.
Daarbij gaven de officiële partijen geen details vrij over het financiële model of de exacte startdatum, maar gaven enkel aan dat het project in grote lijnen is goedgekeurd. Dit betekent dat de deal zich nog in de fase van politieke overeenstemming bevindt, terwijl de technische en juridische details de komende maanden verder worden uitgewerkt.
3. Oekraïne en internationale veiligheid: focus op 'vredesprocessen'
Tegen de achtergrond van het aanhoudende conflict in Oekraïne benadrukte Xi Jinping opnieuw de noodzaak van een 'vreedzame regeling' en riep hij op tot een beëindiging van de vijandelijkheden, wat hij omschreef als een essentiële voorwaarde voor de stabiliteit van de energiemarkten en de mondiale toeleveringsketens.
In de gezamenlijke verklaring pleitten Moskou en Peking wederom voor een 'alomvattend, vreedzaam en duurzaam' scenario voor de oplossing van de crisis, zonder daarbij direct kritiek te uiten op een van de partijen. De formuleringen onderstrepen dat China streeft naar formele neutraliteit, hoewel het in de praktijk brede economische en diplomatieke steun aan Rusland blijft verlenen, onder meer door het omzeilen van diverse sancties.
4. Het Midden-Oosten en Iran: oproep tot de-escalatie
Poetin en Xi besteedden bijzondere aandacht aan de escalerende situatie in Iran en de gevolgen daarvan voor de wereldwijde energiemarkten. Na de Amerikaanse militaire operatie en de feitelijke blokkade van de Straat van Hormuz zijn de olieprijzen fors gestegen, wat de economieën van veel landen zwaar heeft getroffen.
Xi Jinping verklaarde dat 'verdere vijandelijkheden vermeden moeten worden' en riep op tot voortzetting van de onderhandelingen ten behoeve van een vreedzame oplossing. Hij presenteerde tevens vier voorstellen ter versterking van de vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten, gericht op de-escalatie, het staken van gevechten en het nader tot elkaar brengen van internationale standpunten over regionale conflicten.
5. Militaire en politieke samenwerking: 'hoop van de EU en de VS betwijfeld'
De militair-politieke samenwerking tussen Rusland en China vormde een van de belangrijkste thema's van de bijeenkomst. In de verklaring is het voornemen vastgelegd om 'de interactie tussen de strijdkrachten' van beide landen te intensiveren, inclusief kennisuitwisseling, gezamenlijke oefeningen en coördinatie op het gebied van veiligheid.
Deze stap wordt in Europa en de Verenigde Staten gezien als het definitieve einde van de hoop op een breuk tussen Moskou en Peking. Westerse diplomaten rekenden erop dat China in 2026 afstand zou gaan nemen van Rusland, maar het bezoek van Poetin aan Peking en de ondertekening van nieuwe verdragen laten juist de tegenovergestelde trend zien.
6. Economie en cultuur: circa 40 documenten en de 'Jaren van Onderwijs'
Op economisch terrein werd gemeld dat de partijen circa 40 samenwerkingsdocumenten hebben ondertekend op het gebied van handel, investeringen, infrastructuur en digitale technologie. In het bijzonder wordt de levering van energiebronnen versterkt, de ontwikkeling van spoorwegen en transportcorridors bevorderd, en de samenwerking in de hightechsector uitgebreid.
Daarnaast kondigden Poetin en Xi de lancering aan van de wederzijdse 'Jaren van Onderwijs' in Rusland en China, wat de academische uitwisseling, gezamenlijke programma's en onderwijsprojecten moet stimuleren. Dit onderstreept dat de relatie tussen de twee landen niet alleen politiek en militair van aard is, maar ook 'soft power' omvat, zoals cultuur, wetenschap en onderwijs.
