W środę, 20 maja 2026 roku, prezydent Rosji Władimir Putin zakończył rozmowy z przewodniczącym ChRL Xi Jinpingiem w Pekinie. Spotkanie odbyło się w formule rozmów w wąskim i rozszerzonym gronie, po których wydano wspólne oświadczenie i zorganizowano konferencję prasową, co stanowi kolejny etap pogłębiania strategicznego partnerstwa między Moskwą a Pekinem.
1. Nowy etap partnerstwa: „nienaruszalne więzi”
W następstwie rozmów liderzy podpisali wspólne Oświadczenie o umocnieniu wszechstronnego partnerstwa i strategicznej współpracy. Dokument podkreśla, że Rosja i Chiny zamierzają utrzymywać „nienaruszalne” relacje oparte na zasadach wzajemnego szacunku i równouprawnienia.
Obie strony zadeklarowały, że stosunki między państwami weszły w nową fazę bardziej efektywnego i dynamicznego rozwoju, a współpraca dwustronna ma stać się „strategicznym bastionem” dla każdego z krajów w obliczu rosnącej globalnej niestabilności.
2. Gaz i energetyka: pakiet porozumień i „Siła Syberii-2”
W sektorze energetycznym liderzy potwierdzili plany rozszerzenia współpracy, obejmujące duże, długoterminowe dostawy ropy i gazu. Administracja Kremla poinformowała o uzgodnieniach dotyczących kluczowych projektów, w tym rozwoju trasy gazowej „Siła Syberii-2” – magistrali, która ma przesyłać do Chin około 50 mld metrów sześciennych gazu rocznie.
Jednocześnie oficjalne delegacje nie ujawniły wszystkich szczegółów modelu finansowego ani terminów uruchomienia, wskazując jedynie, że projekt został uzgodniony w ogólnych zarysach. Oznacza to, że transakcja pozostaje na etapie porozumienia politycznego, a szczegóły techniczne i prawne będą dopracowywane w najbliższych miesiącach.
3. Ukraina i bezpieczeństwo międzynarodowe: nacisk na „procesy pokojowe”
W kontekście trwającego konfliktu na Ukrainie Xi Jinping ponownie podkreślił konieczność „pokojowego uregulowania” i wezwał do zaprzestania działań wojennych, co nazwał istotnym warunkiem stabilności rynków energetycznych i globalnych łańcuchów dostaw.
We wspólnym oświadczeniu Moskwa i Pekin po raz kolejny opowiedziały się za „kompleksowym, pokojowym i trwałym” scenariuszem rozwiązania kryzysu, unikając jednak bezpośredniej krytyki którejkolwiek ze stron. Sformułowania te podkreślają, że Chiny dążą do zachowania formalnej neutralności, choć w rzeczywistości kontynuują udzielanie Rosji szerokiego wsparcia gospodarczego i dyplomatycznego, w tym poprzez omijanie szeregu ograniczeń sankcyjnych.
4. Bliski Wschód i Iran: apel o deeskalację
Szczególną uwagę Putin i Xi poświęcili zaostrzeniu sytuacji w Iranie i jej konsekwencjom dla światowych rynków surowców energetycznych. Po operacji wojskowej USA i faktycznym zablokowaniu cieśniny Ormuz ceny ropy gwałtownie wzrosły, co uderzyło w gospodarki wielu krajów.
Xi Jinping oświadczył, że „należy unikać dalszych działań wojennych” i wezwał do kontynuowania negocjacji na rzecz pokojowego rozwiązania. Przedstawił również cztery propozycje dotyczące wzmocnienia pokoju i stabilności na Bliskim Wschodzie, mające na celu deeskalację, przerwanie walk oraz zbliżenie międzynarodowych stanowisk w kwestii konfliktów w regionie.
5. Współpraca wojskowa i polityczna: „nadzieje UE i USA pod znakiem zapytania”
Współpraca wojskowa i polityczna między Rosją a Chinami stała się jednym z kluczowych tematów spotkania. W oświadczeniu zapisano zamiar „zintensyfikowania współdziałania sił zbrojnych” obu krajów, w tym wymianę doświadczeń, wspólne ćwiczenia oraz koordynację w sferze bezpieczeństwa.
Krok ten został odebrany w Europie i USA jako ostateczne „przekreślenie” nadziei na rozłam między Moskwą a Pekinem. Zachodni dyplomaci liczyli, że w 2026 roku Chiny zaczną dystansować się od Rosji, jednak wizyta Putina w Pekinie i podpisanie nowych porozumień pokazały tendencję wręcz odwrotną.
6. Gospodarka i kultura: około 40 dokumentów i „Lata Edukacji”
W sferze gospodarczej odnotowano, że strony podpisały około 40 dokumentów o współpracy, dotyczących handlu, inwestycji, infrastruktury oraz technologii cyfrowych. W szczególności wzmacniane są dostawy surowców energetycznych, rozwój korytarzy kolejowych i transportowych, a także rozszerzana jest współpraca w dziedzinie wysokich technologii.
Ponadto Putin i Xi ogłosili inaugurację wzajemnych „Lat Edukacji” w Rosji i Chinach, co ma stymulować wymianę akademicką, wspólne programy i projekty edukacyjne. Podkreśla to, że relacje obu państw obejmują nie tylko politykę i sferę militarną, ale także „miękką siłę” – kulturę, naukę i edukację.
