Vandaag zingt de oceaan in onze muziekrubriek. Zijn golven worden een polsslag, ontmoeten snaren, piano en menselijke stemmen — en komen tot ontplooiing in het nieuwe album van Max Richter While the Flood Rages.
Alles begint met water. In de compositie Wave After Wave — «Golf na golf» — verandert een bewerkte opname van de oceaan in een ritme dat aan een hartslag doet denken. Zo ontstaat een reis waarin de ademhaling van de golven en de menselijke creativiteit samen klinken.
De eerste noot is water
Het album verscheen 16 oktober 2026. In vijftien composities, gegroepeerd in drie aktes, verbindt Richter orkest, piano, koor, elektronica en bewerkte veldopnamen.
De oceanische polsslag van het openingstuk is een van de manieren om deze verschillende klanken met elkaar te verbinden. Een andere is het terugkerende pianomotief. Naarmate het album zich ontwikkelt, verschijnt het in nieuwe omgevingen, waarbij het herkenbaar blijft en geleidelijk verandert.
In dit muzikale weefsel is er ook plaats voor onverwachte bronnen: voor de elektronische compositie Eerie Music Richter gebruikte elektromagnetische opnamen van de technische systemen van zijn studio. Natuurlijke processen en de werking van apparaten blijken materiaal te zijn voor één componistenoar.
De luisteraar wordt uitgenodigd de transformaties te volgen: op te merken hoe een vertrouwd geluid een andere rol krijgt, hoe een kleine intonatie ver uiteenliggende episoden met elkaar verbindt.
Van beweging naar klank
Het album heeft een voorgeschiedenis. Het materiaal ervan groeide uit de muziek voor het ballet MaddAddam, gecreëerd door choreograaf Wayne McGregor naar motieven uit de trilogie van Margaret Atwood. Het is de derde grote samenwerking van Richter en McGregor na Infra en Woolf Works.
Voor het zelfstandige album bouwde de componist het materiaal opnieuw op — zo dat de muzikale reis zich voltrok via het luisteren alleen, zonder dat het nodig was de scènische handeling te zien.
Wat voorheen de beweging van de dansers ontmoette, laat nu ruimte aan de verbeelding van ieder afzonderlijk. De muziek wijst een richting aan, en beelden, gevoelens en innerlijke reacties ontstaan pas in de ontmoeting met de luisteraar.
Een plek waar men samenkomt om te luisteren
Uitgave While the Flood Rages gaat vergezeld van het project WTFR Global Listening Events — kleinschalige bijeenkomsten waar mensen samen naar het album luisteren. Cafés, kleine bars en ruimtes met een hoogwaardig audiosysteem worden tijdelijk zalen voor aandachtig luisteren.
Op 30 oktober vond zo'n bijeenkomst plaats in de Omelas Listening Room in San Juan. De organisatoren nodigden uit om de opname in haar geheel te beluisteren, met de apparaten weggelegd; in de ruimte was de mogelijkheid voorzien om liggend plaats te nemen. Richter was er niet persoonlijk bij en trad niet op — het belangrijkste van de avond was het samen luisteren.
Dit format brengt een eenvoudig genoegen terug: een werk zich laten ontvouwen in zijn eigen tijd. Wachten op het volgende deel, de terugkeer van een thema horen, een pauze opmerken. Even in de buurt zijn van andere mensen voor wie de muziek nu ook genoeg is.
«Nu kunnen we zingen»
Het album wordt afgesloten door Now We Can Sing. In deze compositie ontvouwt het terugkerende pianomotief zich in een koorklank. Het label beschrijft de finale als een beschouwing over de stem en de verbinding tussen mensen.
Het begin met een bewerkte opname van de oceaan en het slot met menselijke stemmen laten in het album nog een mooie lijn horen. De golf wordt ritme, het ritme ontmoet de instrumenten, en vervolgens vult de adem van het koor de muzikale ruimte.
Voor onze rubriek «Muziek van de oceanen» is dit een bijzonder vertrouwd beeld: de mens luistert naar de natuur en zet het gehoorde voort met zijn eigen schepping.
Wat heeft dat aan het klankbeeld van de planeet toegevoegd?
Nog een manier om je eigen aandeel in haar veelstemmigheid te voelen.
Eerst is er de golf. Haar beweging wordt een puls, daarbij voegen zich de snaren en de piano, en vervolgens ontvouwt zich de veelstemmigheid van het koor. Het lied van de oceaan zet zich voort in de menselijke adem — het krijgt nieuwe timbres, intonaties en betekenissen.
Uit deze verwevingen wordt een planetaire symfonie geboren: talloze onherhaalbare klanken vormen samen een levend geheel. De harmonie ervan wordt geschapen door de verbinding tussen hen zelf.
