Muziek kan een hele wereld samenbrengen uit verschillende klanken. Een stem ontvouwt zich naast een orkest, een eeuwenoud instrument ontmoet een gong, en de beweging van de oceaan wordt een pianomelodie.
In de nieuwe GAYA ONE-rubriek staan drie verhalen over de vrijheid van schepping en aandacht. Elk heeft een eigen intonatie: hoop, aanwezigheid en verbeelding. Samen nodigen ze uit om meer te horen — in de muziek, in de wereld om ons heen en in ons eigen antwoord.
♪ De eerste noot — hoop: RAYE ontving de Mercury Prize 2026
Op 22 oktober 2026 werd RAYE in Newcastle bekroond met de Mercury Prize voor het album THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE. — ‘Deze muziek kan hoop bevatten’.
De plechtigheid vond plaats in de Utilita Arena. Na het in ontvangst nemen van de prijs bracht de zangeres het nummer I Hate The Way I Look Today. Het publiek ontving het optreden staande.
Het album is in vier delen verdeeld en verenigt jazz, soul, R&B en klassieke invloeden. De jury prees de omvang van het concept en de verbeeldingskracht van de artieste, die haar muziek voorbij de grenzen van één genre liet treden.
Wat daarin vooral aanspreekt, is juist de mogelijkheid van meerstemmigheid binnen één werk. Verschillende stemmingen krijgen een eigen plek: ze kunnen elkaar afwisselen, elkaar ontmoeten, nieuwe tinten krijgen.
De titel van het album klinkt als een uitnodiging om te luisteren. Misschien zal hoop zich aandienen in het timbre van een stem, in een onverwachte wending van een melodie of in het herkennen van een eigen gevoel dat eindelijk een klank heeft gevonden.
♪ De tweede noot — aanwezigheid: het klavecimbel ontmoet klankschalen en gongs
Op 24 oktober is in 23:00 in het Warschause Hashtag Lab een ‘Concert voor de wisseling van de tijd’ gepland — de Poolse première van het project Meditations for Harpsichord van Katarzyna Kowalik.
De Pools-Britse uitvoerende verenigt het klavecimbel met Tibetaanse klankschalen, gongs en elektronica. Op het programma staan muziek van Louis Couperin en Johann Jakob Froberger, evenals hedendaagse werken, waaronder Flow van Janet Oates, Akasha van John Palmer en Intertwined Silence van Anna Maria Huszcza.
Het publiek wordt uitgenodigd zich vrijer in de ruimte te nestelen: de speciale sensorische objecten Intibag kunnen worden gebruikt om te zitten, te liggen of zich tijdens het concert in te wikkelen.
Deze ontmoeting heeft een prachtig creatief idee: een instrument met een eeuwenoude geschiedenis blijft nieuwe mogelijkheden ontsluiten. Zijn kenmerkende klank gaat een verhouding aan met de lang uitklinkende resonantie van de klankschalen, de gongs en elektronische texturen.
Op de website van het project beschrijft Kowalik het luisteren naar muziek als een mogelijkheid om aandacht te beoefenen: klank ontstaat en wordt ervaren in het huidige moment. Hier wordt meditatie een artistieke uitnodiging om op te merken wat er gebeurt — de klank te volgen, de ruimte te voelen en de eigen aanwezigheid daarin.
♪ De derde noot — verbeelding: de oceaan van Alexander Laing
22 oktober presenteerde het muziektijdschrift EARMILK de compositie Oceans van de jonge pianist en componist Alexander Laing.
Volgens het tijdschrift nam de 16-jarige auteur haar op in zijn debuutalbum The Delta Wave. Het pianostuk is geïnspireerd op de wisselende stemmingen van de zee: het kalme begin wint geleidelijk aan beweging en kracht.
Laing vertelde dat de oorspronkelijke melodie op een avond achter de piano ontstond en hem deed denken aan een ver lied dat over de zee komt aandrijven. De videoclip van regisseur Adrian Tanner is aan de oceaan opgenomen — het landschap brengt de muziek terug naar haar beeldende bron.
Hier kun je horen hoe muzikale verbeelding ontstaat. Voor de een onthult de beweging van het water zich als een melodie; een ander hoort in hetzelfde stuk een eigen herinnering, een weidsheid of een voorgevoel van een reis.
Het werk blijft zich bij elke nieuwe beluistering ontvouwen. De auteur heeft zijn eigen oorspronkelijke beeld, wij hebben de vrijheid om het te ontmoeten en een eigen weerklank te ontdekken.
♪ Een samenklank die in ons voortduurt
De stem van RAYE, het klavecimbel van Katarzyna Kowalik en de piano-oceaan van Alexander Laing — het zijn verschillende creatieve werelden. Elk ontvouwt zich op een eigen manier en nodigt ons uit deel te nemen.
Wij brengen in deze ontmoeting aandacht, herinnering, verbeelding en beweging van het lichaam mee. De muziek krijgt een vervolg: ze wordt een dans, een nieuwe gedachte, een verlangen om te scheppen of om wat we hebben gehoord te delen met een dierbaar mens.
Zo ontstaat een planetaire symfonie — in de samenklank van onherhaalbare stemmen. Elk behoudt zijn eigen aard, en de ontmoeting opent nieuwe mogelijkheden voor allen.
