In september 2026 publiceerden wetenschappers van de Universiteit van Tübingen de resultaten van een experiment dat verrassend precies aansloot bij een thema dat natuurliefhebbers bezighoudt: mensen houden inderdaad meer van hoge en complexe vogelzang.
In het onderzoek lieten 84 vrijwilligers opnamen horen van de stemmen van 123 soorten Europese vogels en beoordeelden ze hun aantrekkelijkheid op een schaal van vijf. De gewone merel (Turdus merula) voerde de lijst aan met een gemiddeld cijfer van 4,52. Zijn rijke, fluitachtige zang combineert hoge tonen, een smalle frequentieband en talrijke uiteenlopende elementen. Onderaan eindigden de kerkuil (Tyto alba) en andere soorten met luide, lage en eenvoudige roepen.
De analyse van de akoestische kenmerken toonde een duidelijk patroon. De deelnemers gaven de voorkeur aan stille, hoge en betrekkelijk complexe vocalisaties. Hoe meer elementen en variaties de zang bevatte, hoe hoger die werd gewaardeerd. Het kennisniveau over vogels had daarbij geen invloed op het resultaat: zelfs wie een merel niet van een vink kon onderscheiden, koos dezelfde zang.
Deze uitkomst komt overeen met eerdere gegevens dat mensen en dieren zelf vaak overeenkomen in hun beoordeling van paarsignalen. In een in maart in Science gepubliceerd onderzoek kozen meer dan vierduizend deelnemers uit verschillende landen vaker dezelfde ‘versierde’ zang en klikgeluiden die vogels, kikkers en insecten zelf verkiezen. Zulke overeenkomsten wijzen op diepe, mogelijk evolutionaire wortels van onze smaak.
Voor steden en parken hebben de conclusies van het onderzoek praktische betekenis. Planners kunnen er rekening mee houden welke vogelsoorten het aangenaamste geluidsdecor vormen, en natuurbeschermers kunnen juist zangvogels naar voren schuiven als symbolen van het behoud van biodiversiteit. Wanneer we een complexe zang horen, reageren we misschien op het signaal van een gezonde, veilige omgeving waarnaar we instinctief streven.
Bij het luisteren naar vogels is het de moeite waard niet alleen op de luidheid te letten, maar ook op de rijkdom van de melodie — dat helpt ons degenen beter te waarderen en te beschermen wier stemmen ons tot rust brengen.
