Vào tháng 2 năm 2026, Canada đã chính thức công bố "Chiến lược AI Quốc gia 2.0" (hay còn gọi là Chiến lược AI Chủ quyền) — một kế hoạch 5 năm nhằm phát triển trí tuệ nhân tạo giai đoạn 2026–2031 với ngân sách 2,4 tỷ đô la Canada (khoảng 1,75 tỷ USD). Thủ tướng Mark Carney khẳng định chiến lược này tập trung vào việc nâng cao vị thế của Canada trong cuộc đua công nghệ toàn cầu và giữ chân các tài năng AI hàng đầu.
Các định hướng trọng tâm của chiến lược
Chiến lược phân bổ nguồn vốn đầu tư vào năm định hướng chủ chốt. Khoản ngân sách 500 triệu đô la sẽ được dùng để thu hút và giữ chân các nhà nghiên cứu tài năng thông qua các gói tài trợ chuyên gia và loại thị thực AI Talent Visa với quy trình phê duyệt cấp tốc trong 14 ngày. Khoảng 600 triệu đô la được dành riêng cho hạ tầng tính toán, bao gồm siêu máy tính và điện toán đám mây phục vụ công tác nghiên cứu. Việc thương mại hóa các nghiên cứu học thuật sẽ nhận được 400 triệu đô la nhằm chuyển đổi các công trình khoa học thành sản phẩm thương mại và mô hình kinh doanh. Các chương trình AI có trách nhiệm, bao gồm tăng cường tính minh bạch và đánh giá tác động đối với các hệ thống AI có rủi ro cao, sẽ được đầu tư 300 triệu đô la. Ngoài ra, Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp Canada sẽ chi 500 triệu đô la Canada để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận công nghệ AI.
Quản lý pháp lý và phòng chống deepfake
Chiến lược này đóng vai trò bổ trợ cho Đạo luật Trí tuệ nhân tạo và Dữ liệu (AIDA) được thông qua vào năm 2024. Các văn bản dưới luật mới sẽ thiết lập những yêu cầu khắt khe về tính minh bạch và đánh giá tác động cho các hệ thống AI rủi ro cao, đồng thời triển khai các giải pháp dán nhãn và phát hiện deepfake trong truyền thông cũng như các hệ thống dịch vụ công.
Tầm quan trọng của chiến lược
Canada đã đối mặt với việc mất đi 2.000 nhà nghiên cứu AI trong giai đoạn 2023–2025, với phần lớn đã chuyển dịch sang thị trường Hoa Kỳ. Tổng số chuyên gia AI tại Canada hiện ước tính đạt khoảng 15.000 người. Mục tiêu trọng tâm của chiến lược là ngăn chặn tình trạng chảy máu chất xám và xây dựng một môi trường phát triển AI đầy sức cạnh tranh.
Kỳ vọng từ giới chuyên gia
Các chuyên gia nhận định rằng những bước đi này có thể tác động sâu rộng đến thị trường lao động, mở ra nhiều cơ hội mới trong lĩnh vực công nghệ thông tin và các ngành phụ trợ. Chiến lược cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác quốc tế để thiết lập các quy định quản lý AI ở quy mô toàn cầu. Vấn đề cốt yếu hiện nay là các kế hoạch này sẽ được hiện thực hóa nhanh chóng đến mức nào trong thực tế.
Nhìn chung, văn bản này cho thấy nỗ lực của Canada trong việc không chỉ thúc đẩy tiến bộ công nghệ mà còn đảm bảo quá trình tích hợp AI vào xã hội diễn ra an toàn và bình đẳng. Đây chính là nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng kinh tế dài hạn và ổn định xã hội.
Nguồn: Investing.com, Aravana.ai.
