1 tháng Mười 2026, tại Akorda, Kassym-Jomart Tokayev đã gặp chủ tịch kiêm tổng giám đốc General Atlantic, William Ford. Cuộc trao đổi không bàn về những viễn cảnh trừu tượng, mà về dự án cụ thể «Thung lũng trung tâm dữ liệu» ở Ekibastuz và sự tham gia của quỹ Mỹ vào việc xây dựng hạ tầng cho trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây.
Với Tokayev, cuộc gặp này là sự tiếp nối một đường lối nhất quán. Từ năm 2019, ông đã hệ thống thúc đẩy số hóa như một trong số ít đòn bẩy thực sự giúp Kazakhstan giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô. Astana Hub, Alem.ai và Qazaq AI Research University không chỉ là những cái tên, mà là những thành tố đã vận hành của một hệ sinh thái được kỳ vọng sẽ đưa những công ty như Higgsfield AI ra thị trường toàn cầu. Việc thu hút General Atlantic, vốn nổi tiếng với các khoản đầu tư vào fintech và AI, cho thấy tổng thống sẵn sàng mở cửa cho dòng vốn phương Tây khi vấn đề là công nghệ.
Những giới hạn là hiển nhiên: Kazakhstan vẫn nằm trong quỹ đạo hội nhập Á-Âu và không thể phớt lờ lợi ích của các nước láng giềng chủ chốt. Vì vậy Tokayev tránh những tuyên bố ồn ào chống Nga hay chống Trung Quốc, nhưng đồng thời tích cực tìm kiếm những nguồn công nghệ và tiền bạc thay thế. Các khoản đầu tư của General Atlantic vào «Thung lũng trung tâm dữ liệu» tạo cơ hội phát triển hạ tầng mà không phụ thuộc trực tiếp vào một đối tác duy nhất.
Trước công chúng, tổng thống nói về «AI hòa bình và có trách nhiệm» phục vụ con người. Trên thực tế, đó là một toan tính thực dụng: không có công nghệ và vốn nước ngoài, hệ sinh thái Kazakhstan có nguy cơ chỉ còn là một tập hợp những dự án hào nhoáng mà không có hiệu quả thực sự. Về phần mình, Ford nhìn thấy ở Kazakhstan một điểm vào Trung Á với năng lượng giá rẻ và nhu cầu dịch vụ số đang tăng.
Cuộc gặp này khẳng định một khuôn mẫu lâu nay của Tokayev: ông không thay đổi đường lối đối ngoại một cách triệt để, nhưng tận dụng mọi cơ hội để đa dạng hóa các nguồn tăng trưởng. Khi nguồn lực trong nước hạn chế và cạnh tranh toàn cầu về công nghệ gia tăng, tổng thống chọn hợp tác có trọng điểm với những đối tác đã được kiểm chứng, có khả năng mang lại cả tiền bạc lẫn chuyên môn.
Như trong cờ vua, nơi một nước đi mở ra nhiều đường tấn công cùng lúc, Tokayev sử dụng cuộc gặp với General Atlantic không chỉ cho một dự án cụ thể, mà còn để gửi tín hiệu tới toàn thị trường: Kazakhstan rộng cửa cho những khoản đầu tư nghiêm túc vào tương lai, chứ không chỉ vào dầu mỏ và khí đốt.
