Ngày 12 tháng 8 năm 2026 hứa hẹn sẽ là một ngày đầy ý nghĩa đối với những người yêu thiên văn học. Đêm đó, nhiều hiện tượng thiên thể sẽ cùng lúc hội tụ, bao gồm đỉnh điểm của mưa sao băng Perseids và sự diễu hành của các hành tinh.
Mưa sao băng Perseids sẽ đạt cực đại vào đêm 12 rạng sáng 13 tháng 8. Dòng sao băng này được tạo ra từ các mảnh vỡ của sao chổi Swift-Tuttle.
Trong thời gian này, người quan sát có thể thấy từ 100–150 "sao băng" mỗi giờ. Bạn nên nhìn về phía đông bắc, hướng chòm sao Anh Tiên (Perseus), mặc dù các vệt sáng có thể xuất hiện trên khắp bầu trời.
Thời điểm trăng non, sẽ diễn ra vào lúc 13:37 giờ miền Đông, sẽ làm bầu trời đặc biệt tối. Điều này sẽ tăng đáng kể cơ hội quan sát sao băng mà không bị ánh trăng cản trở.
Song song đó, cuộc diễ hành của sáu hành tinh sẽ bắt đầu từ ngày 11-12 tháng 8.
Đây là một ngày độc đáo và là món quà thực sự dành cho những người yêu thiên văn học. Đã rất lâu rồi không có một "sự kiện thiên văn marathon" nào mà ba sự kiện vũ trụ quy mô lớn lại diễn ra chỉ trong một ngày, từ sáng đến tối.
Dưới đây là những gì bạn có thể mong đợi nếu quyết định dành ngày này để chiêm ngưỡng bầu trời:
🌅 Buổi sáng: Diễu hành sáu hành tinh
Trước khi Mặt Trời mọc, sáu hành tinh sẽ đồng thời xuất hiện trên bầu trời: Sao Hỏa, Sao Thổ, Sao Mộc, Sao Thủy, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương.
Chúng sẽ không xếp thành một đường thẳng hoàn hảo. Thay vào đó, các hành tinh sẽ trải rộng thành một cung lớn trên bầu trời.
Sao Hỏa và Sao Thổ sẽ là những hành tinh sáng nhất và dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường.
Sao Thủy và Sao Mộc sẽ ở khá thấp về phía chân trời phía đông. Vì vậy, bạn cần một khu vực quang đãng, không có cây cối và tòa nhà để tìm chúng.
Để quan sát Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương, bạn sẽ cần đến ống nhòm hoặc kính thiên văn.
🌞 Ban ngày và buổi tối: Nhật thực toàn phần
Sự kiện chính trong ngày là Mặt Trăng sẽ che khuất hoàn toàn Mặt Trời, biến ban ngày thành hoàng hôn trong vài phút.
Vị trí quan sát nhật thực toàn phần: Vùng nhật thực toàn phần sẽ đi qua cực bắc nước Nga (bờ biển biển Laptev), Greenland, Iceland, cũng như phía bắc Tây Ban Nha (bao gồm Quần đảo Balearic) và một phần nhỏ của Bồ Đào Nha.
Điểm đặc biệt đối với Tây Ban Nha: Tại đây, nhật thực sẽ xảy ra vào lúc hoàng hôn, khi Mặt Trời ở rất thấp so với đường chân trời. Điều này sẽ tạo ra hiệu ứng "nhật thực giờ vàng" hiếm có và vô cùng đẹp mắt mà các nhiếp ảnh gia rất yêu thích.
Tại hầu hết các quốc gia châu Âu, cũng như một số khu vực ở Bắc Mỹ và Bắc Phi, sẽ quan sát được nhật thực một phần (khi Mặt Trăng "cắn" một phần đĩa Mặt Trời).
🌠 Ban đêm: Đỉnh điểm mưa sao băng Perseids
Điều kiện lý tưởng: Năm nay, đỉnh điểm Perseids trùng với trăng non. Điều này có nghĩa là không có ánh trăng làm cản trở việc quan sát sao băng. Lần trùng hợp may mắn như vậy tiếp theo sẽ chỉ xảy ra vào năm 2045!
Cường độ: Ở những nơi xa ánh sáng đô thị, bạn có thể nhìn thấy lên đến 100 sao băng mỗi giờ. Cách tốt nhất để quan sát là ngả lưng và bao quát toàn bộ bầu trời, mặc dù tâm điểm (điểm xuất phát của sao băng) nằm ở chòm sao Anh Tiên (Perseus) phía đông bắc.
📍 Nơi nào tốt nhất để quan sát tất cả cùng lúc?
Các nhà thiên văn học coi miền bắc Tây Ban Nha là địa điểm lý tưởng cho ngày này. Tại đây, vào buổi sáng có thể quan sát diễu hành hành tinh, buổi tối là nhật thực toàn phần (với điều kiện chân trời phía tây quang đãng), và ban đêm là mưa sao băng rực rỡ. Hơn nữa, theo lịch sử, khu vực này vào tháng 8 có tỷ lệ ngày trời quang mây rất cao.
⚠️ Lưu ý quan trọng: Nếu bạn quan sát nhật thực (dù chỉ là nhật thực một phần), hãy đảm bảo sử dụng kính chuyên dụng đã được chứng nhận để bảo vệ mắt. Tuyệt đối không nhìn trực tiếp vào Mặt Trời mà không có bảo vệ đáng tin cậy. Ngược lại, để quan sát các hành tinh và sao băng, bạn không cần bất kỳ thiết bị nào – chỉ cần bầu trời tối, một chiếc chăn ấm và một chút kiên nhẫn!
