Trong nửa đầu năm 2026, lần đầu tiên nhà sản xuất Trung Quốc BYD đã ngang bằng Tesla về thị phần xe điện tại thị trường châu Âu. Theo dữ liệu của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu ACEA, cả hai công ty đều kết thúc giai đoạn với cùng thị phần là 2,4 phần trăm: BYD đăng ký 174 144 xe, còn Tesla — 170 351. Đồng thời, BYD tăng trưởng 145,5 phần trăm so với cùng kỳ năm trước, trong khi Tesla chỉ tăng thêm 54,6 phần trăm — minh chứng cho tốc độ chinh phục thị trường khác nhau trong điều kiện thuế nhập khẩu hà khắc của EU.
Sự ngang bằng này là kết quả của những chiến lược về cơ bản khác nhau. Nếu Tesla tập trung vào hai mẫu xe chủ lực — Model 3 và Model Y — thì BYD lại mang đến cho người châu Âu một danh mục đa dạng. Mẫu hatchback cỡ nhỏ Dolphin, mẫu crossover cỡ nhỏ Atto 3, sedan Seal và các phiên bản hybrid PHEV bao phủ nhiều phân khúc giá khác nhau và phù hợp với nhiều nhóm khách hàng. Tại Oslo, München và Paris, nơi nhu cầu về những chiếc xe thực dụng, nhỏ gọn với chi phí sở hữu thấp chiếm ưu thế, danh mục sản phẩm như vậy tỏ ra đặc biệt hấp dẫn.
Chiến thuật hybrid của BYD không chỉ là một nước đi tiếp thị. Xe hybrid sạc điện (PHEV) không thuộc diện chịu thuế chống bán phá giá của châu Âu đối với xe điện thuần do Trung Quốc sản xuất, mức thuế này là 17,4 phần trăm cộng thêm vào thuế nhập khẩu cơ bản (tổng cộng 27,4 phần trăm). Điều này cho phép BYD đưa ra mức giá cạnh tranh hơn cho các phiên bản hybrid của những mẫu xe phổ biến, đồng thời chinh phục phân khúc đội xe doanh nghiệp, nơi chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng thấp là yếu tố quan trọng.
Nước đi chiến lược then chốt là nội địa hóa sản xuất. Tại Szeged, Hungary, BYD đã hoàn thành việc xây dựng nhà máy đầu tiên ở châu Âu và đã khởi động sản xuất thử nghiệm. Theo dữ liệu mới nhất, sản xuất hàng loạt sẽ bắt đầu vào cuối năm 2026 với công suất dự kiến lên tới 200 nghìn xe mỗi năm. Sản xuất tại địa phương sẽ cho phép BYD hoàn toàn tránh được thuế và giảm đáng kể giá bán. Song song đó, công ty đang chuyển ưu tiên sang Thổ Nhĩ Kỳ, nơi chi phí nhân công thấp hơn, và đã bắt đầu chuẩn bị cho cơ sở sản xuất lớn thứ hai tại đây.
Tesla đối mặt với những thách thức về cơ bản khác. Công ty Mỹ dựa vào thương hiệu mạnh, hệ sinh thái phần mềm tiên tiến và mạng lưới trạm sạc Supercharger, nhưng mô hình kinh doanh của hãng dựa trên bán hàng trực tiếp và dịch vụ qua công ty. Điều này gây ra vấn đề với các khách hàng doanh nghiệp và chủ bãi đỗ xe, những đối tượng thích làm việc với đại lý và mạng lưới dịch vụ tại địa phương. Trong khi đó, BYD đã tích cực thiết lập quan hệ đối tác với các đại lý địa phương và phát triển các trung tâm dịch vụ tại những quốc gia châu Âu chủ chốt.
Về dài hạn, sản xuất tại địa phương ở Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ có thể mang lại cho BYD lợi thế cấu trúc về chi phí. Ngược lại, Tesla sẽ buộc phải đẩy nhanh việc ra mắt một mẫu xe giá phải chăng (dòng xe bình dân được mong đợi từ lâu) và củng cố đáng kể sự hiện diện của mình tại châu Âu, nếu không thì thế ngang bằng của nửa đầu năm 2026 có thể được duy trì hoặc phát triển thành sự tụt hậu bền vững so với đối thủ Trung Quốc đang lớn mạnh.
Đối với người tiêu dùng châu Âu, điều này đồng nghĩa với lợi ích thực sự: lựa chọn mẫu xe với mức giá hợp lý ngày càng mở rộng, quá trình chuyển đổi sang phương tiện điện và hybrid được đẩy nhanh. Còn đối với chính ngành công nghiệp — đây là động lực thúc đẩy nội địa hóa đầu tư và đổi mới công nghệ, những yếu tố đang thay đổi luật chơi cạnh tranh ngay trước mắt chúng ta.
