Hãy tưởng tượng một buổi hòa nhạc mà bạn có thể bơi đến. Bước vào thế giới dưới nước kỹ thuật số, khoác lên mình hình hài một chú cá và thấy mình bên trong bản nhạc, được dệt nên từ một tác phẩm điện tử, giọng người và những âm thanh thật của đời sống biển cả.
Chính một cuộc gặp gỡ như thế được nhà soạn nhạc và nghệ sĩ biểu diễn An-Ting Chang và nghệ sĩ Ian Gallagher mang đến. An-Ting Chang và nghệ sĩ Ian GallagherDự án của họ Underwater kết nối những bản ghi âm dưới nước, âm thanh không gian, thơ ca Trung Hoa và những phong cảnh kỹ thuật số chuyển động.
29 và 30 tháng Mười năm 2026 những người sáng tạo mời các bạn tham gia buổi thử nghiệm miễn phí phiên bản trực tuyến. Trải nghiệm chìm đắm trong âm nhạc có thể được thử ngay tại nhà — qua trình duyệt hoặc ứng dụng dành cho Windows. Đây là một chặng mới của dự án, mà buổi công diễn trên sân khấu đã diễn ra vào tháng Năm năm 2026 tại Norfolk and Norwich Festival.
Lắng nghe sự sống bên dưới mặt nước
Với con người, mặt biển thường trở thành ranh giới của những gì có thể nghe thấy. Ta phân biệt được sóng vỗ, gió thổi, tiếng chim kêu. Dưới nước, một đời sống âm thanh khác vẫn tiếp diễn.
Để đến gần hơn với đời sống ấy, những người sáng tạo Underwater đã tạo ra hệ thống ghi âm riêng với bốn hydrophone — micro dưới nước. Kết cấu như vậy cho phép làm việc với âm thanh không gian, lưu giữ thông tin về việc âm thanh đến từ những hướng nào.
Trên trang web của dự án có liệt kê các địa điểm ghi âm: Bali, đảo Lanyu, Norfolk và Maui. Những tư liệu thu thập được trở thành một phần của tác phẩm âm nhạc: An-Ting kết nối chúng với nhạc điện tử và những câu thơ.
Từ đây nảy sinh một sự chú tâm đặc biệt đến việc lắng nghe. Đằng sau từ quen thuộc «đại dương», người ta bắt đầu phân biệt được vô số giọng nói, chuyển động và những hiện diện. Nước hóa ra là một không gian giao tiếp, mà phần lớn trong đó thường diễn ra ngoài tầm nhận thức của chúng ta.
Buổi hòa nhạc mà ta có thể bước vào
Trong phiên bản sân khấu, khán giả được bao quanh bởi những hình chiếu và một hệ thống âm thanh không gian. Âm nhạc có được chiều sâu, còn những phong cảnh kỹ thuật số mở ra xung quanh khán phòng.
Phiên bản trực tuyến đưa ý tưởng này vào một môi trường tương tác: người tham gia bước vào thế giới ba chiều dưới hình dạng avatar và có cơ hội tương tác với những người biểu diễn cùng những thính giả khác. Vào các buổi thử nghiệm 29–30 tháng Mười các tác giả gợi ý một hình ảnh đặc biệt phù hợp với thế giới này — trở thành một chú cá. Các buổi gặp gỡ được lên kế hoạch vào 18:30–19:30 theo giờ Anh.
Lời mời ấy mang một nét nhẹ nhàng riêng. Để đến gần điều xa lạ, đôi khi ta nên bắt đầu từ trò chơi: đổi điểm nhìn, cho phép mình tò mò, bước vào nơi mà trước đây ta chỉ nhìn từ xa.
Những âm thanh thật và những vực sâu tưởng tượng
Ở Underwater có hai nguồn biểu đạt khác nhau. Những bản ghi âm dưới nước gắn tác phẩm với môi trường biển thực tế. Phần hình ảnh tạo nên một không gian nghệ thuật, sử dụng cả AI tạo sinh và những đám mây điểm ba chiều.
Vì vậy, những gì được thấy trong dự án nên được hiểu như một cách diễn giải kỹ thuật số về thế giới dưới nước. Nó không thay thế những thước phim tư liệu và không phải là một sự tái dựng khoa học về hệ sinh thái. Nhiệm vụ của nó là mang lại cho âm nhạc một không gian, nơi người nghe có thể trải nghiệm cuộc gặp gỡ của chính mình với đại dương.
Ở đây, âm thanh trở thành khởi đầu của trí tưởng tượng. Điều được nghe nhận lấy màu sắc, chuyển động, chiều sâu — và mời gọi ta quan tâm hơn đến thế giới sống động mà từ đó nó đến.
Bước vào khu vườn để nhận ra mùa xuân
Trong tác phẩm vang lên những câu thơ từ «Đình Mẫu Đơn» của nhà viết kịch Trung Quốc Thang Hiển Tổ. Ý nghĩa của chúng có thể được diễn đạt như sau: làm sao nhận ra vẻ đẹp của mùa xuân nếu không bước vào khu vườn? Các tác giả đã đưa hình ảnh thơ ca này vào kết cấu của cuộc hành trình dưới nước.
Đối với việc gặp gỡ âm nhạc, đây là một lời mời vô cùng chính xác.
Ta có thể biết nhiều điều về âm thanh — và vẫn có một ngày nghe thế giới quen thuộc theo một cách khác. Nhận ra sự chú ý thay đổi ra sao khi âm thanh bao quanh từ mọi phía. Sự nhận biết nảy sinh giữa những âm sắc xa lạ như thế nào. Hơi thở của chính mình trở thành một phần của khoảnh khắc đang được trải nghiệm ra sao.
Điều này bổ sung gì vào âm thanh của hành tinh?
Underwater mở ra thêm một cách gặp gỡ giữa các hình thức sống: qua sự chú ý, sáng tạo và khả năng lắng nghe.
Con người mang vào đó sáng tác, thơ ca và trí tưởng tượng. Môi trường biển — những họa tiết âm thanh của riêng nó. Người nghe — sự nhạy cảm của chính mình, nhờ đó cuộc gặp gỡ này mỗi lần lại được trải nghiệm theo một cách mới.
Đối với GAYA ONE, sự hòa âm như vậy đặc biệt gần gũi: không gian trở nên phong phú hơn khi trong đó có chỗ cho những giọng nói khác nhau và trải nghiệm riêng không thể lặp lại của mỗi người.
Bản giao hưởng hành tinh đã vang lên. Và mỗi lần ta nghe thấy trong đó nhiều sự sống hơn, lại xuất hiện những khả năng mới để cùng nhau sáng tạo.
