Trong các phòng thí nghiệm ở Nice, các nhà khoa học đã tiến hành sàng lọc quy mô lớn hệ thực vật địa phương — hơn một nghìn năm trăm loài thực vật — để tìm kiếm các phân tử tự nhiên có khả năng thay thế các thành phần tổng hợp trong mỹ phẩm hiện đại. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Chemistry & Biodiversity, cho thấy: các yêu cầu quản lý nghiêm ngặt của thị trường Trung Quốc và các tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu buộc các nhà nghiên cứu phải chú ý hơn đến đa dạng sinh học đang mọc lên ngay dưới chân mình.
Nhu cầu về các thành phần tự nhiên ngày càng tăng, nhưng người tiêu dùng không chỉ mong đợi tính hữu cơ mà còn cả hiệu quả thực sự. Các nhà khoa học từ Đại học Côte d'Azur, trung tâm đổi mới Shiseido và các phòng thí nghiệm đối tác đã tỉ mỉ chọn ra 1614 loài thực vật — vốn đã được các cơ quan quản lý Trung Quốc phê duyệt. Nhờ phương pháp sắc ký HPLC–DAD/ELSD, họ đã thu được những «dấu vân tay» hóa học của các dịch chiết khô và so sánh chúng theo hai tiêu chí: hoạt tính sinh học và tính mới (không có trong các công thức mỹ phẩm hiện hành).
Sau nhiều vòng sàng lọc khắt khe, chỉ có mười tám ứng viên lọt vào danh sách. Bốn loài nổi bật đặc biệt: lá cây ông lão (Clematis vitalba), chồi cây thanh lương trà (Sorbus domestica), lá cây phỉ (Corylus avellana) và phần trên mặt đất của cây anh thảo mùa xuân (Primula veris). Tất cả chúng đều đã quen thuộc với đồng cỏ và rừng Pháp từ lâu, được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền, nhưng tiềm năng của chúng trong mỹ phẩm hiện đại hầu như vẫn chưa được nghiên cứu.
Các nhà khoa học nhấn mạnh một kết luận không hiển nhiên: các phương pháp trồng trọt có kiểm soát có thể làm tăng đáng kể các đặc tính có lợi của những loài thực vật mà trong tự nhiên không bộc lộ đầy đủ. Họ chọn cây lưu ly (Borago officinalis) làm ví dụ mô hình: khi kiểm soát chính xác nhiệt độ và áp dụng phương pháp thủy canh luân chuyển, hoạt tính chống oxy hóa và kháng viêm của nó đã tăng lên nhiều bậc. Điều này mở ra con đường sản xuất bền vững, cho phép thu được nồng độ cao các chất hoạt tính sinh học mà không làm cạn kiệt các quần thể hoang dã.
Phương pháp sắc ký tỏ ra hiệu quả để so sánh nhanh hàng trăm mẫu, tuy nhiên để xác định đáng tin cậy các hoạt chất cần có thêm các phân tích bổ sung — khối phổ và phân đoạn định hướng sinh học. Chỉ với cách tiếp cận toàn diện như vậy mới có thể thiết lập mối liên hệ trực tiếp giữa đặc tính hóa học và hiệu quả cụ thể trên da — chống lão hóa, kháng viêm hay chống oxy hóa.
Nghiên cứu cho thấy một cơ hội mang tính chiến lược: đa dạng sinh học địa phương có thể trở thành nền tảng cho các giải pháp mỹ phẩm toàn cầu, nếu duy trì sự cân bằng giữa các yêu cầu quản lý, hiệu quả đã được chứng minh và trách nhiệm với môi trường. Ở cấp độ người tiêu dùng, cách đơn giản nhất để ủng hộ những nghiên cứu như vậy là ưu tiên mỹ phẩm có nguồn gốc thành phần minh bạch và chọn những thương hiệu đầu tư vào nguyên liệu địa phương và bền vững.
