Başbakan Peter Magyar liderliğindeki yeni Macaristan hükümeti, ülkede 2020 yılından bu yana yürürlükte olan olağanüstü hal (OHAL) rejimini resmen sona erdirdi. Magyar'ın ifadelerine göre bu adım, "normal hayata" dönüşü simgeliyor ve önceki Başbakan Viktor Orban tarafından hayata geçirilen dört yıllık özel hukuki rejimler döneminin kapandığı anlamına geliyor.
OHAL Rejiminin Ortaya Çıkışı ve Uzatılma Süreci
Macaristan'daki olağanüstü hal, başlangıçta 2020 yılında COVID‑19 pandemisi nedeniyle ilan edilmiş; hükümete parlamentoyu devre dışı bırakarak ülkeyi kararnamelerle yönetme gibi geniş yetkiler tanımıştı. 2022'de, Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin başlamasının ardından OHAL rejimi, sınırdaki güvenlik riskleri ve insani durum gerekçe gösterilerek uzatılmıştı.
Geçtiğimiz yıllar boyunca, Fidesz partisinin çoğunlukta olduğu parlamento, olağanüstü hali defalarca uzatarak Orban hükümetinin dört yıllık bir döngü boyunca olağan yasama sürecinin dışında ülkeyi yönetmesine fiilen olanak sağladı. Avrupa Parlamentosu'ndakiler de dahil olmak üzere eleştirmenler, bu rejimi "Avrupa değerleriyle tamamen bağdaşmaz" olarak nitelendirdi.
"Kararnamelerle Yönetim" Dönemi Sona Eriyor
14 Mayıs 2026 tarihinde yeni Başbakan Peter Magyar, Macaristan'daki savaş dönemi olağanüstü halinin o günden itibaren sona erdiğini ve bununla birlikte altı yıldır uygulanan "kararname odaklı" yönetim sisteminin bittiğini duyurdu. Parlamento, OHAL koşullarında çıkarılan temel kararnameleri halihazırda yasalaştırarak özel hukuki rejimi resmen kapattı ancak bazı düzenlemeleri normal kanunlar şeklinde korudu.
OHAL rejiminin kaldırılması, yeni hükümetin Macar siyasetini Avrupa normları ve demokratik standartlarla yeniden yakınlaştırma yolunda attığı temel adımlardan biri olarak görülüyor. Magyar, ülkenin yeni tehditlere karşı hızla tepki vermeye hazır olduğunu, ancak bunun artık hükümetin genişletilmiş özerk yetkileriyle değil, mevcut demokratik prosedürler çerçevesinde yapılacağını vurguluyor.
Rusya Politikasında Keskin Ton Değişikliği
OHAL'in kaldırılmasıyla eş zamanlı olarak Macaristan Dışişleri Bakanlığı, çok sayıda etnik Macar'ın yaşadığı Ukrayna'nın Zakarpatya bölgesine yönelik yoğun insansız hava aracı saldırısı nedeniyle Rusya Büyükelçisi'ni çağırdı. Başbakan Magyar, Macar hükümetinin "Rusya'nın Zakarpatya'ya yönelik saldırısını şiddetle kınadığını" belirterek, Moskova'dan dört yıldan fazla bir süre önce başlayan savaşın ne zaman sona ereceğine dair açıklama talep edeceklerini ifade etti.
Analistler bu adımı, Moskova ile uzun süre yakın ilişkiler kuran ve AB'nin daha sert Rusya karşıtı girişimlerini sık sık engelleyen eski Orban çizgisinden belirgin bir kopuş ve rota değişikliği olarak değerlendiriyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Budapeşte'nin bu tepkisini "önemli bir mesaj" olarak nitelendirerek, saldırının Rusya'nın sadece Kiev için değil, komşu ülkeler ve tüm Avrupa için bir tehdit oluşturduğunu bir kez daha gösterdiğini vurguladı.
