Okyanuslar en büyük gizemlerini saklamaya devam ediyor. Onlarca yıldır süren araştırmalara rağmen, Trinidad ve Tobago deniz sularının %93'ü hâlâ neredeyse hiç keşfedilmemiş durumda. Bu, birkaç on metreden dört kilometreye kadar uzanan ve insanoğlunun modern teknolojilerle henüz sistematik bir araştırma yürütmediği uçsuz bucaksız bir derinlikler dünyasıdır.
İşte tam da bu noktada, Deep Wonders of Trinidad and Tobago adlı yeni bilimsel sefer başlıyor; bu, sadece okyanusun derinliklerine değil, yeryüzündeki yaşam hakkındaki bilgilerimizin sınırlarına doğru yapılan bir yolculuktur.
Bir ay boyunca araştırma gemisi R/V Falkor (too), Karayip Denizi'nin en az incelenmiş bölgelerinden birinde faaliyet gösterecek. Bilim insanlarının tahminlerine göre, bölgede halihazırda sadece 451 derin deniz türü kayıt altına alınmışken, bilim dünyası için henüz bilinmeyen 1600'den fazla tür bu sularda saklanıyor olabilir.
Bu sefer; uluslararası kuruluşlar olan SpeSeas, Schmidt Okyanus Enstitüsü, Deniz İşleri Enstitüsü (Institute of Marine Affairs) ve Batı Hint Adaları Üniversitesi (St. Augustine yerleşkesi) tarafından yürütülüyor. Misyonun en dikkat çekici yanı ise bölgedeki derin deniz araştırmalarının ilk kez, deniz biyoloğu Dr. Diva Amon liderliğindeki Trinidad ve Tobago'lu bilim insanları tarafından yönetiliyor olmasıdır.
Araştırmacılar; metan sızıntıları, çamur volkanları, su altı kanyonları, alacakaranlık mercan resifleri ve yaşamın kendi kurallarına göre şekillendiği diğer derin deniz ekosistemleri gibi sanki bilinen dünyanın dışındaymışçasına var olan bölgeleri inceleyecekler. İnsanlığın daha önce hiç rastlamadığı organizmaların tam da buralarda yaşıyor olması muhtemel.
Bilim insanlarının bu süreçteki en büyük yardımcıları modern teknolojiler olacak. Uzaktan kumandalı araç SuBastian, 4500 metre derinliğe kadar ultra yüksek çözünürlüklü video görüntüleri aktarabilecek. Bunun yanı sıra, bölgede ilk kez kullanılacak olan yenilikçi DORIS (Deep Ocean Research and Imaging System) sistemi, 6000 metre derinliğe kadar inerek sadece görüntü kaydetmekle kalmayacak, aynı zamanda suyun sıcaklığı, tuzluluğu ve bileşimi gibi çevresel parametreleri de tespit edecek.
Ancak bu seferin amacı yeni türler bulmanın çok daha ötesine geçiyor. Araştırmacılar, Karayip havzasındaki derin deniz ekosistemlerinin nasıl işlediğini, birbirleriyle nasıl bir bağ kurduklarını ve iklim değişikliği, mikroplastikler ve diğer insan faaliyetlerinden nasıl etkilendiklerini anlamayı hedefliyor.
Projeyi özellikle değerli kılan unsurlardan biri de şeffaflığıdır. Tüm ana dalışlar canlı olarak yayınlanacak ve dünyanın dört bir yanındaki insanların keşiflere anlık olarak tanıklık etmesine olanak tanıyacak. Böylece bilim, herkesin dahil olabileceği bir süreç haline gelecek.
Büyük coğrafi keşifler çağının çoktan kapandığını düşünmeye alışkınız. Oysa okyanus bize şunu bir kez daha hatırlatıyor: Haritadaki en büyük beyaz lekeler uzayda değil, hemen yanı başımızda, kendi gezegenimizin yüzeyinin altında yer alıyor.
Her yeni dalış; bilinmeyen bir türü, eşsiz bir ekosistemi veya dünya yaşam tarihindeki yeni bir sayfayı aydınlatabilir. Ve belki de önümüzdeki birkaç hafta içinde Karayip Denizi'nin derinlikleri, dünyaya okyanusun ne kadar şaşırtıcı kalmaya devam ettiğine dair bakış açımızı değiştirecek keşifler sunacak.
