W świecie, gdzie miliony ludzi walczą z otyłością, a badania coraz częściej łączą zdrowie metaboliczne z mikrobiomem jelitowym, nowe badanie proponuje odmienne spojrzenie. Naukowcy wykazali, że przeciwootyłościowy efekt oligosacharydów z alginianu – naturalnych związków pozyskiwanych z brunatnych wodorostów morskich – jest prawdopodobnie spowodowany przede wszystkim aktywacją brunatnej tkanki tłuszczowej, a nie zmianami w składzie bakterii jelitowych.
Brown fat, not the gut microbiome, appears to drive the anti-obesity effects of alginate oligosaccharides. A Journal of Advanced Research study reports that alginate oligosaccharides (AOSs, DP2–4) both prevent and treat obesity in high-fat diet mouse models with efficacy
Praca opublikowana w Journal of Advanced Research została wykonana przez zespół badaczy pod kierownictwem Shaoqing Yanga. W eksperymentach na mysim modelu otyłości naukowcy odkryli, że oligosacharydy z alginianu znacząco zmniejszają przyrost masy ciała, poprawiają metabolizm i zwiększają wydatek energetyczny organizmu. Co więcej, efekt przeciwootyłościowy utrzymywał się nawet po stłumieniu mikrobioty jelitowej antybiotykami, co sugeruje, że główne działanie tych związków jest prawdopodobnie związane nie z mikrobiomem, lecz z brunatną tkanką tłuszczową.
W przeciwieństwie do tkanki tłuszczowej białej, która służy głównie jako magazyn energii, tkanka tłuszczowa brunatna zużywa ją do produkcji ciepła. Jej komórki są bogate w mitochondria i zawierają białko UCP1, które pozwala przekształcać energię składników odżywczych głównie w ciepło, zamiast magazynować ją w postaci ATP. Badanie wykazało, że oligosacharydy z alginianu zwiększają ekspresję UCP1 i innych genów związanych z termogenezą, podnoszą aktywność mitochondriów i zwiększają ogólny wydatek energetyczny organizmu.
Co szczególnie interesujące, chociaż skład mikrobioty jelitowej po podaniu oligosacharydów faktycznie ulegał zmianom, eliminacja większości bakterii nie znosiła ich efektu metabolicznego. Zmusza to do ponownego przemyślenia poglądu, że działanie tego typu związków jest koniecznie realizowane przez mikrobiom, i kieruje uwagę na własne mechanizmy energetyczne organizmu.
Praktyczne znaczenie odkrycia może być znaczne. Obecnie większość strategii walki z otyłością skupia się na ograniczeniu spożycia energii lub zmianie pracy jelit. Jeśli wyniki zostaną potwierdzone u ludzi, stymulacja brunatnej tkanki tłuszczowej może stać się kolejnym perspektywistycznym kierunkiem terapii, pozwalającym na zwiększenie naturalnych wydatków energetycznych organizmu.
Jednocześnie badacze podkreślają, że uzyskane wyniki odnoszą się do eksperymentów na zwierzętach. Zanim podobne podejścia będą mogły być stosowane w praktyce klinicznej, ich skuteczność i bezpieczeństwo muszą zostać potwierdzone w badaniach z udziałem ludzi.
To badanie przypomina, że metabolizm zależy nie tylko od jelit, ale także od własnych systemów energetycznych organizmu. Być może to właśnie brunatna tkanka tłuszczowa stanie się jednym z nowych celów terapeutycznych w walce z otyłością, a natura po raz kolejny podpowiada rozwiązanie tam, gdzie długo go nie szukano.
