Duitsland ervaart een ongekende stroom meldingen van lichtgevende bollen en mysterieuze lichten aan de hemel. Terwijl de publicatie van de 'UFO-archieven' van het Pentagon wereldwijde discussies over ongeïdentificeerde anomale fenomenen opnieuw aanwakkert, werkt in Lützelbach, Hessen, al decennia het 'Centrale Onderzoeksnetwerk voor Ongewone Hemelverschijnselen (CENAP)' – een centrum waar Duitsers terechtkunnen die een wetenschappelijke verklaring zoeken voor wat ze hebben gezien.
Recordaantal meldingen
Hansjürgen Köhler, hoofd van CENAP, stelt vast: nooit eerder ontving het centrum zoveel meldingen – dagelijks tussen de drie en zes, wat de organisatie de drukste UFO-meldingsdienst in het Duitstalige gebied maakt. Tegen augustus 2026 heeft het team van Köhler zo'n 14.000 gevallen onderzocht en verklaard.
Köhler zelf is een amateurastronoom, en zijn betrokkenheid bij het onderwerp begon, zoals hij het uitdrukt, 'uit jeugdige lichtzinnigheid': de sterrenwacht waar hij werkte werd overstelpt met telefoontjes over 'schotels', waarna het team besloot de UFO-problematiek serieus aan te pakken. Op zijn elfde zag hij de maanlanding op televisie, wat de basis legde voor zijn interesse in de hemel. In 1973 bestelden jonge onderzoekers microfilms uit de VS uit de Tweede Wereldoorlog met beelden van objecten die destijds als onverklaarbaar werden beschouwd – en ze kwamen tot de conclusie dat 'ook toen, tijdens de oorlog, steeds weer natuurlijke verschijnselen werden waargenomen'.
Pentagon-archieven: 'we kunnen hooguit geeuwen'
Washington lanceerde een nieuwe golf van interesse. Nadat de Amerikaanse marine video-opnamen van ontmoetingen tussen militaire piloten en onbekende objecten openbaar maakte, bevestigde het Pentagon in april 2020 voor het eerst officieel de authenticiteit van drie video's, opgenomen in 2004 en 2015.
In december 2022 werd binnen het Amerikaanse Ministerie van Defensie een speciale eenheid opgericht, het All-domain Anomaly Resolution Office (AARO), dat systematisch meldingen van UAP's onderzoekt en mogelijke bedreigingen voor de nationale veiligheid beoordeelt. De vrijgegeven dossiers bevatten ook beelden uit de Tweede Wereldoorlog – lichtgevende objecten die, volgens beschrijvingen van piloten, hun vliegtuigen op hoge snelheid boven Duitsland begeleidden.
Voor Köhler is dit alles een lang bekend verhaal: 'We zijn al lang bekend met deze archieven; er is niets nieuws voor mij in te vinden... En wij, als we naar de oude opnames kijken, kunnen hooguit geeuwen'.
Gimbal-video en de luchtballon
Een van de meest besproken opnamen is de zogenaamde Gimbal-video, gemaakt in januari 2015 tijdens een trainingsvlucht van een F/A-18 van de Amerikaanse marine voor de kust van Californië. De infraroodopname legde een object vast dat rond zijn as leek te draaien; het Pentagon bevestigde de echtheid van de video, maar kon de aard van het object niet eenduidig vaststellen.
Köhler is ervan overtuigd dat de video slechts een luchtballon toont, en dat de schijnbare snelheid van het object wordt verklaard door de relatieve verschuiving tussen de snelle straaljager en de ballon. De expert wijst ook op een zwak punt van de F/A-18 zelf: sinds de ingebruikname zijn er problemen vastgesteld met de elektronische meetsystemen van het vliegtuig, en zelfs na negen updates komen er onjuiste metingen voor, waaronder die van de snelheid. Met irritatie geeft hij echter toe dat de verklaringen 'verdrinken in de stroom': de film wordt keer op keer gedeeld op sociale media, en de ontkrachtingen merkt niemand op.
Wat mensen werkelijk zien
De lijst van door CENAP geïdentificeerde objecten is prozaïsch: vliegtuigen, helikopters, raketonderdelen, satellieten, meteoren en heldere vuurbollen, planeten en heldere sterren, allerlei soorten ballonnen – van weerballonnen tot feestelijke XXL-folieballonnen van kinderfeestjes en bruiloften, evenals lasers van evenementenbedrijven, waarvan de stralen kilometers ver reiken.
Er zijn gevallen waar zelfs de politie geen raad mee weet: 'twee politieagenten staan samen met de melder, kijken naar de hemel, kunnen ook niet begrijpen wat er gebeurt, en wenden zich tot ons', vertelt Köhler. Zijn advies is eenvoudig: gratis astronomische apps die de naam van het hemellichaam tonen als je je telefoon op de hemel richt.
Geen aliens, maar gebrek aan gegevens
Er zijn ook gevallen die CENAP niet heeft kunnen verklaren. Maar voor degenen die hierin bewijs zien van buitenaardse bezoeken, tempert Köhler het enthousiasme: 'Het waren geen bezoeken van aliens. Deze episodes bleven simpelweg onopgelost omdat we belangrijke informatie missen'. Voor een serieus onderzoek heeft het centrum de datum, tijd, locatie, de richting aan de hemel en indien mogelijk foto- of videomateriaal nodig.
CENAP wordt periodiek bekritiseerd om haar buitensporige scepticisme en haar focus op klassieke verklaringen, maar voorstanders zien dit juist als de kracht van de organisatie: haar taak is om waarnemingen wetenschappelijk te beoordelen en werkelijk onverklaarde verschijnselen te scheiden van verkeerde interpretaties.
Köhler zelf, die het bestaan van leven in het universum niet ontkent, ironiseert over de 'dagelijkse bezoeken van gasten uit de ruimte': 'Zouden ze met hoogontwikkelde technologie door sterrenstelsels reizen, naar onze blauwe planeet komen en dan uiteindelijk precies hier, in de woestijn, neerstorten?'
