20 augustus 2026 beginnen er in de Stille Oceaan bijna gelijktijdig twee grootschalige onderzoeksexpedities.
E/V Nautilus zet koers naar het afgelegen atol Wake, en NOAA Ship Okeanos Explorer — naar de wateren van Amerikaans-Samoa.
Elke missie heeft een eigen route en specifieke wetenschappelijke doelen. Maar samen vormen ze een verbazingwekkend beeld:
de mensheid werpt tegelijkertijd twee onderzoekende blikken op de nagenoeg onbekende oceaan.
Wake: land aan de rand van het onbekende
Het atol Wake ligt in het centrale deel van de Stille Oceaan — ongeveer 4000 kilometer ten west-zuidwesten van Hawaï en 2400 kilometer ten noordwesten van Guam.
De landoppervlakte bedraagt slechts ongeveer 6,5 vierkante kilometer. Maar de omliggende zee is enorm: het grootste deel van de 407 241 vierkante kilometer aan zeebodem blijft ongekarteerd en vrijwel ononderzocht.
Hier kunnen zich abyssale vlaktes, onderzeese bergen en diepzeegemeenschappen bevinden die de mens nog nooit rechtstreeks heeft waargenomen.
Tijdens de 30-daagse expeditie — van 20 augustus tot 18 september — zal het team Ocean Exploration Trust zal gebruikmaken van:
- het diepzeevoertuig Hercules,
- het voertuig Atalanta, dat de verbinding met het schip onderhoudt;
- multibeam-sonar-karteringssystemen;
- camera's en instrumenten voor het onderzoeken van organismen en het verzamelen van monsters;
- telepresence-technologie.
Hercules is ontworpen om te werken op dieptes tot 4000 meter. Hij is uitgerust met robotarmen, sensoren, monsternemers en hogeresolutiecamera's.
De expeditie zal abyssale habitats, onbekende onderzeese bergen en mogelijke maritieme erfgoedobjecten onderzoeken die verband houden met de Slag om Wake Island tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Maar wat vooral spannend is:
in dit gebied bestaan nog steeds bergen die we nog nooit hebben gezien.
Instrumenten die blijven luisteren
Tijdens de expeditie zal het team ook verschillende biogeochemische boeien van het internationale systeem inzetten Argo.
Na het vertrek van Nautilus zullen ze doorgaan met zich door de waterkolom te verplaatsen, te duiken, naar de oppervlakte te stijgen en informatie over de toestand van de Oceaan door te geven.
Zo zal de expeditie niet alleen kaarten en video-opnames achterlaten, maar ook nieuwe punten voor continue observatie. Het schip zal vertrekken. Maar de instrumenten zullen blijven luisteren naar de ademhaling van de Oceaan.
Amerikaans-Samoa: een blik door de waterkolom
De tweede expeditie duurt van 20 augustus tot 17 september aan boord van NOAA Ship Okeanos Explorer.
Onderzoekers zullen de diepzeeregio's rond Amerikaans-Samoa bestuderen met behulp van op afstand bestuurbare voertuigen, cartografische systemen en sensoren.
Hun aandacht is niet alleen gericht op de zeebodem, maar ook op de waterkolom — de enorme levende ruimte tussen het oppervlak en de diepte, die vaak buiten het zicht blijft.
De verkregen gegevens zullen helpen om beter inzicht te krijgen in:
- de geologische geschiedenis van de regio;
- de structuur van diepzeehabitats;
- de verspreiding van mariene organismen;
- de fysische en chemische eigenschappen van de waterkolom;
- de locatie van belangrijke minerale hulpbronnen.
Wetenschappers die zich op duizenden kilometers van het schip bevinden, kunnen via een satellietverbinding aan het werk deelnemen, bespreken wat ze zien en vrijwel in realtime meewerken aan de planning van het onderzoek. Het schip bevindt zich midden in de Stille Oceaan.
Maar de ruimte van de expeditie eindigt niet langer bij de boorden van het schip.
Licht dat voor het eerst het onbekende raakt
Wanneer het diepzeevoertuig enkele kilometers afdaalt, verlichten zijn schijnwerpers slechts een klein deel van de omringende duisternis.
Het beeld dat op het scherm verschijnt, kan de eerste menselijke blik op dit deel van de planeet zijn. Niet omdat de plek pas net is ontstaan.
Het bestond al miljoenen jaren. Onderzeese bergen werden gevormd gedurende geologische tijdperken, sedimenten hoopten zich langzaam op, en dieren werden geboren, jaagden en verdwenen zonder menselijke observatie. Het voertuig creëert deze realiteit niet.
Het verlegt de grenzen van onze waarneming, waardoor het onbekende deel kan gaan uitmaken van de menselijke ervaring.
Wanneer een lichtstraal het onverkende raakt, wordt het onderdeel van onze gezamenlijke geschiedenis.
Van de camera op de bodem naar duizenden ogen
Het videosignaal van de camera's Hercules gaat via de glasvezelkabel omhoog door het voertuig Atalanta naar het controlecentrum aan boord Nautilus.
Van daaruit wordt het beeld naar de kust verzonden — naar wetenschappers, studenten en kijkers over de hele wereld.
Specialisten uit verschillende landen kunnen tegelijkertijd bespreken wat ze zien en hun aanbevelingen doorgeven aan het team op het schip. En iedereen die op de uitzending afstemt, wordt getuige van het onderzoek op het moment dat het plaatsvindt.
Enkele kilometers water zijn niet langer een onoverkomelijke grens.
Het apparaat daalt af naar de diepte. Maar samen daarmee daalt ook de menselijke waarneming af.
Wat vertelt de Oceaan ons?
Deze expedities zijn niet alleen nodig om de witte vlekken op de kaarten in te vullen.
Ze herinneren ons aan de grenzen van onze kennis.
We kunnen sterrenstelsels observeren die zich op miljarden lichtjaren van de Aarde bevinden, maar we blijven onderzeese bergen en biologische gemeenschappen op onze eigen planeet ontdekken.
Vandaag lijkt de Oceaan twee portalen open te zetten.
Eén bij het atol Wake. Een ander nabij Amerikaans-Samoa.
Daarachter liggen nog geen kant-en-klare antwoorden. Er is een enorme diepte, duisternis en de mogelijkheid om te zien wat voorheen geen deel uitmaakte van het menselijke wereldbeeld.
De Oceaan wordt niet nieuw op het moment van ontdekking. Wat nieuw wordt, is onze waarneming van de Oceaan.
Eén duik voor de hele planeet
Ooit bleef een oceaanexpeditie een besloten reis van een klein team. Mensen aan de wal kwamen pas maanden later over de gedane ontdekkingen te weten — via wetenschappelijke rapporten, foto's en publicaties.
Nu maken satellietverbindingen, diepzee-camera's en telepresence-technologie het mogelijk om beelden en stemmen van onderzoekers rechtstreeks vanuit de Oceaan in realtime door te geven.
We lezen niet langer alleen over de expeditie. We duiken samen.
Technologie scheidt hier de mens niet van de natuur. Ze helpt de waarneming te verruimen en de verbinding te voelen met dat deel van de Aarde dat voorheen bijna ontoegankelijk bleef.
Misschien begint juist zo een nieuwe eenheid met de Oceaan: niet vanuit de wens om hem te onderwerpen of te gebruiken, maar vanuit de bereidheid om samen te kijken, te luisteren en te leren.
Twee schepen varen de Stille Oceaan op.
Twee routes leiden de diepte in.
Maar dit is niet langer alleen een reis van onderzoekers.
De Oceaan nodigt de hele mensheid uit voor een gezamenlijke duik — en voor het eerst beschikken we over technologieën waarmee we samen op die uitnodiging kunnen ingaan.
