De Reserve Bank of India heeft nogmaals bevestigd: cryptovaluta kunnen maar beter ver van het financiële systeem blijven. Uit documenten in handen van Reuters blijkt dat de toezichthouder vasthoudt aan een beleid met een sterke voorkeur voor een verbod. Banken en instellingen zouden geen zaken moeten doen met digitale activa en private stablecoins. Tegelijkertijd heeft Rusland de definitieve versie van de wet "Over digitale valuta en digitale rechten" goedgekeurd; hierdoor kunnen digitale activa nu onder streng toezicht van de Centrale Bank worden gebruikt voor internationale betalingen.
Achter deze besluiten schuilt meer dan alleen de angst voor volatiliteit. India, met zijn 39 miljoen cryptobezitters, vreest voor belastingontwijking en het verlies van controle over kapitaalstromen. Rusland ziet in crypto daarentegen een instrument om sancties te omzeilen en een manier om de toegang tot de wereldhandel te behouden. Twee staten, twee verschillende logica's: de ene sluit de deur, de andere doet hem op slot met de sleutel in eigen hand.
In beide gevallen gaat het om de aloude strijd om het recht om te bepalen wat als geld telt. Wanneer de staat een alternatief verbiedt of streng reguleert, beschermt zij haar monopolie op de uitgifte en het verkeer van middelen. Voor de gewone burger betekent dit dat besparingen in bitcoin of stablecoins plotseling in een grijze zone kunnen belanden of aan limieten onderhevig zijn — zoals in Rusland, waar particuliere beleggers jaarlijks niet meer dan 300.000 roebel mogen kopen.
Stel je een rivier voor die langs je huis stroomt. Als de autoriteiten besluiten de ene tak af te sluiten en de andere te verdiepen, zal het water toch wel een weg vinden. Maar degenen die aan de oever wonen, moeten zich aanpassen: de een verliest de toegang tot vertrouwde stromen, de ander krijgt nieuwe mogelijkheden. Zo is het ook met crypto: het verbod in India drijft deelnemers naar offshore-platforms, terwijl de Russische wet een legaal kanaal biedt voor buitenlandse handel, zij het binnen strikte kaders.
De geschiedenis heeft al aangetoond: wanneer geld te zeer gecontroleerd wordt, zoeken mensen naar omwegen. Vandaag zijn die omwegen digitale activa. Morgen is het weer iets anders. De vraag is niet of crypto zal verdwijnen, maar hoe duur de poging van de staat om het monopolie te behouden op hoe we betalen en waarde opslaan, ons uiteindelijk zal komen te staan.