De gemiddelde levensverwachting van een Amerikaan nadert de 80 jaar, maar de jaren zonder ernstige ziekten en invaliditeit eindigen rond het 64e levensjaar. De laatste 16 jaar gaan daardoor vaak gepaard met chronische pijn, talloze doktersbezoeken en het gebruik van diverse medicijnen.
Dit verschil is geen toeval en ook niet louter een statistiek. De moderne geneeskunde heeft geleerd om acute infecties te bestrijden en de sterfte door hartaanvallen en kanker te verminderen, waardoor mensen van een snelle dood worden gered, maar wel met langdurige chronische aandoeningen achterblijven. Hierdoor neemt het aantal mensen toe dat langer leeft, maar niet beter.
Een onderzoek van het Mayo Clinic Platform uit 2026, gebaseerd op WHO-gegevens en een analyse van 183 landen, toont aan dat de VS de grootste kloof vertonen op dit gebied van alle landen. Belangrijke factoren zijn de toename van niet-overdraagbare ziekten, obesitas, diabetes, problemen met het bewegingsapparaat en psychische aandoeningen. Daarbij komen een gefragmenteerd zorgverzekeringsstelsel en de focus op het behandelen van reeds bestaande ziekten in plaats van op preventie.
Stel je een oudere persoon voor die elke ochtend een rij pillen op tafel legt voor bloeddruk, cholesterol, gewrichten en slaap. Hij sterft niet aan een acute ziekte, maar kan ook niet zonder kortademigheid of pijn door het park wandelen. Dit is precies hoe “levensverlenging” zonder gezondheidsverlenging er voor velen uitziet.
De auteurs benadrukken: de benadering van veroudering zelf moet veranderen. In plaats van functionele achteruitgang als normaal te beschouwen, moeten clinici en de samenleving zich richten op het behoud van onafhankelijkheid en functionaliteit. Dit vraagt om een herstructurering van het gezondheidszorgsysteem – van kwaliteitsindicatoren naar preventie en de sociale determinanten van gezondheid.
De kloof tussen levensverwachting en een gezond leven dwingt ons te heroverwegen wat we precies succes in de geneeskunde noemen: niet alleen het uitstellen van de dood, maar de werkelijke kwaliteit van die extra jaren.
