Hôm nay, ngày 17 tháng 8 năm 2026, chuỗi sự kiện lưu trú kéo dài bảy ngày của nhà soạn nhạc Nhật Bản Joe Hisaishi tại thánh đường âm nhạc huyền thoại Radio City Music Hall ở New York sẽ kết thúc.
Từ ngày 11 đến 17 tháng 8, Hisaishi đã chỉ huy Orchestra of St. Luke’s, biểu diễn piano và làm việc với dàn hợp xướng MasterVoices. Chương trình bao gồm các tác phẩm âm nhạc từ phim của Studio Ghibli, cùng với các bản nhạc được nhà soạn nhạc này sáng tác cho các bộ phim của Hayao Miyazaki, Takeshi Kitano và Isao Takahata.
Nhưng những buổi hòa nhạc này không chỉ đơn thuần là một sự kiện âm nhạc. Đây còn là một không gian mà người ta có thể bước vào.
Khi khán phòng trở thành một phần của âm nhạc
Vào tháng 1 năm 2026, hệ thống Sphere Immersive Sound đã được triển khai cho tất cả các buổi hòa nhạc và sự kiện tại Radio City Music Hall.
Hệ thống này sử dụng công nghệ tạo chùm âm thanh ba chiều và tổng hợp trường sóng. Hơn 7000 loa âm thanh được khuếch đại riêng lẻ giúp duy trì độ lớn và độ trong trẻo của âm thanh một cách đồng đều — từ những hàng ghế đầu tiên ở khu vực khán đài cho đến hàng cuối cùng trên ban công tầng ba.
Hệ thống cũng cho phép các kỹ sư âm thanh định vị không gian và hướng các âm thanh riêng lẻ đến những điểm khác nhau trong khán phòng. Điều này thay đổi hình thái cảm nhận quen thuộc.
Dàn nhạc vẫn ở trên sân khấu, nhưng âm nhạc không còn bị giới hạn phát ra từ một điểm duy nhất. Đàn piano, dàn hợp xướng và các nhạc cụ trong dàn nhạc có thể tạo nên một cảnh quan âm thanh thống nhất, bao trùm người nghe.
Không gian không còn chỉ là nơi chứa đựng âm nhạc. Nó trở thành một công cụ của âm nhạc.
Và người nghe không còn là một khán giả đứng ngoài. Cơ thể, hơi thở và ký ức của họ đều được hòa vào trải nghiệm tác phẩm: âm nhạc vang lên xung quanh họ — và đồng thời cộng hưởng sâu bên trong.
Giai điệu dành tặng một người bạn
Song song với chuỗi sự kiện tại New York, một chương mới trong sự nghiệp sáng tạo của Hisaishi cũng đang bắt đầu.
Vào ngày 6 tháng 11 năm 2026, album The Boy and the Heron: Symphonic Suite — một bản giao hưởng tái cấu trúc dựa trên âm nhạc phim “Chàng trai và chim diệc” của Hayao Miyazaki — sẽ được phát hành.
Đĩa đơn đầu tiên là ASK ME WHY.
Câu chuyện về chủ đề này bắt đầu từ một món quà âm nhạc cá nhân. Hisaishi đã sáng tác một giai điệu piano nhỏ để mừng sinh nhật Hayao Miyazaki. Giai điệu đó đã chạm đến trái tim của đạo diễn đến mức sau này nó trở thành một trong những chủ đề chính của bộ phim.
Vào tháng 4 năm 2025, Hisaishi đã thu âm một phiên bản giao hưởng mới cùng với Royal Philharmonic Orchestra. Ý tưởng piano mang tính thính phòng đã phát triển thành một tác phẩm độc lập cho piano solo và dàn nhạc. Đây không còn chỉ là sự mở rộng của nhạc nền.
Âm nhạc vượt ra ngoài khuôn khổ câu chuyện điện ảnh và bắt đầu kể một câu chuyện của riêng nó.
Bốn mươi năm cộng hưởng
Mối quan hệ đối tác sáng tạo giữa Hisaishi và Miyazaki đã bắt đầu hơn bốn mươi năm trước — với bộ phim “Nausicaä của Thung lũng Gió”, ra mắt vào năm 1984.
Kể từ đó, âm nhạc của Hisaishi đã trở thành một phần không thể tách rời khỏi thế giới của Miyazaki.
Khi làm việc với “Chàng trai và chim diệc”, đạo diễn đã trao cho nhà soạn nhạc một sự tự do phi thường. Khác với các dự án trước, Hisaishi không nhận được lượng tài liệu chuẩn bị thông thường: ông được yêu cầu xem bộ phim đã hoàn chỉnh và tự mình cảm nhận thế giới âm nhạc nội tại của nó. Từ đó, một không gian đồng sáng tạo đích thực đã hình thành.
Một nghệ sĩ không giải thích cho người kia điều họ nên cảm nhận.
Ông tin tưởng để người kia tự lắng nghe.
Câu hỏi lay động thế giới
Ask Me Why có thể được dịch là “Hỏi tôi tại sao”.
Nhưng câu hỏi vẫn không có câu trả lời trực tiếp.
Tại sao chúng ta đến với thế giới này?
Tại sao chúng ta gặp gỡ những người mình yêu thương?
Tại sao chúng ta phải trải qua mất mát?
Tại sao chúng ta vẫn tiếp tục cuộc hành trình?
Hisaishi không trả lời bằng lời nói. Ông để câu hỏi ấy đi qua tiếng đàn piano, lan tỏa qua các nhạc cụ trong dàn nhạc và trở lại với người nghe không còn là một suy nghĩ, mà là một cảm giác.
Trong phim, giai điệu này đồng hành cùng hành trình nội tâm của Mahito — xuyên qua mất mát, sự vô định và cuộc gặp gỡ với một thế giới tồn tại ngoài ranh giới của thực tại quen thuộc.
Một món quà âm nhạc trở thành một phần của bộ phim. Bộ phim biến thành một bản giao hưởng.
Và cuộc trò chuyện riêng tư của hai bậc thầy bắt đầu vang vọng khắp thế giới.
Chủ nghĩa tối giản hé mở không gian
Nền tảng của tổ khúc giao hưởng là ngôn ngữ tối giản đặc trưng của Hisaishi: những mô típ âm nhạc lặp đi lặp lại và các câu nhạc ngắn, dần thay đổi nhờ vào cách phối khí mới. Đàn piano cất lên một ý niệm.
Dàn nhạc tiếp nhận nó, phản chiếu và đưa nó đến những chiều kích âm thanh mới.
Âm nhạc không vội vã đưa ra câu trả lời. Nó di chuyển giữa sự tĩnh lặng và âm vang, giữa sự cô độc và sự đầy đặn của không gian dàn nhạc.
Mỗi lần lặp lại không phải là sự trở về điểm xuất phát, mà là một tầng nhận thức mới. Cùng một giai điệu nhưng nghe khác đi, bởi vì không gian xung quanh nó đã thay đổi.
Và chính chúng ta cũng đã thay đổi.
Không gian bắt đầu vang vọng như thế nào?
Trong những ngày này, âm nhạc của Hisaishi đang trải qua nhiều tầng mở rộng khác nhau.
Từ món quà cá nhân — đến thước phim điện ảnh.
Từ âm nhạc trên màn ảnh — đến tổ khúc giao hưởng.
Từ sân khấu — đến toàn bộ không gian của khán phòng.
Từ giai điệu được lắng nghe — đến thế giới nội tâm của con người.
Chuỗi sự kiện tại New York và sự ra mắt sắp tới của album mới có sự tương đồng đáng kinh ngạc.
Trong một sự kiện, âm nhạc vượt ra ngoài ranh giới sân khấu và trở thành một không gian.
Trong một sự kiện khác — giai điệu thính phòng mở rộng thành âm thanh dàn nhạc đầy đủ.
Và rồi một câu hỏi nảy sinh: tác phẩm kết thúc ở đâu?
Ở nốt nhạc cuối cùng?
Trong bức tường của phòng hòa nhạc?
Trong ký ức của người mang âm nhạc theo mình?
Âm nhạc tiếp tục thay đổi cảnh quan nội tâm ngay cả sau khi dàn nhạc đã im lặng. Nó vẫn ở lại trong cơ thể, hơi thở và nhận thức, kết nối với câu chuyện cá nhân của mỗi người — và thông qua đó, trở về với thế giới.
Không gian bắt đầu vang vọng không chỉ khi nó được lấp đầy bởi hàng ngàn loa âm thanh.
Nó bắt đầu vang vọng khi con người không chỉ nghe từng nốt nhạc mà là cả một tổng thể — và tự mình hòa nhịp cùng nó.
Chúng ta đặt câu hỏi.
Âm nhạc mở ra không gian cho câu trả lời.
Và không gian tiếp tục vang vọng qua chính chúng ta.
