Từ thị trường một chiều đến một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh
Trong một thời gian dài, thị trường tiền mã hóa vẫn là thị trường "một chiều" khi nhà đầu tư chỉ có thể kiếm lợi nhuận từ việc giá tăng thông qua giao dịch giao ngay. Mọi thứ đã thay đổi vào tháng 12 năm 2017, khi hai sàn giao dịch lớn nhất Hoa Kỳ lần đầu tiên triển khai các hợp đồng tương lai Bitcoin có sự quản lý, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử của tài sản kỹ thuật số.
Dòng thời gian ra mắt: CBOE đi trước CME
Vào ngày 10 tháng 12 năm 2017, Sàn Giao dịch Quyền chọn Chicago (CBOE - Chicago Board Options Exchange) đã trở thành đơn vị đầu tiên triển khai giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin (mã XBT), bắt đầu phiên giao dịch vào lúc 17:00 theo giờ miền Trung (Hoa Kỳ). Sự kiện này được coi là một bước đột phá, khi lần đầu tiên một loại tài sản mã hóa được tiếp cận với cơ sở hạ tầng tài chính truyền thống có sự quản lý chặt chẽ.
Một tuần sau đó, vào ngày 18 tháng 12 năm 2017, Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME Group - Chicago Mercantile Exchange) cũng đã ra mắt các hợp đồng tương lai Bitcoin của riêng mình (mã BTC). Các hợp đồng của CME được thanh toán bằng tiền mặt (cash-settled) và dựa trên chỉ số Tỷ giá Tham chiếu Bitcoin CME CF.
Sự xuất hiện của dòng vốn tổ chức
Việc ra mắt các hợp đồng tương lai đã mở ra cánh cửa cho các nhà đầu tư tổ chức lớn, những người trước đây vốn e dè với thị trường tiền mã hóa do thiếu các công cụ được quản lý. Các tổ chức tài chính truyền thống giờ đây đã có cơ hội tiếp cận với Bitcoin thông qua các sản phẩm phái sinh quen thuộc và tuân thủ pháp lý.
Với vị thế là sàn giao dịch phái sinh lớn nhất thế giới, CME Group đã thu hút được các quỹ phòng hộ, quỹ hưu trí và các thực thể tổ chức khác tham gia. Điều này đã giúp thanh khoản của thị trường tăng mạnh, đồng thời góp phần thúc đẩy tính chuyên nghiệp trong giao dịch.
Sự xuất hiện của vị thế bán khống: Một cuộc cách mạng trong giao dịch
Trước tháng 12 năm 2017, các nhà đầu tư gần như không có phương thức hợp pháp nào để kiếm lời khi giá Bitcoin sụt giảm. Các hợp đồng tương lai đã thay đổi hoàn toàn cục diện này, cho phép các nhà giao dịch mở vị thế bán khống (short), đặt cược vào sự giảm giá của tài sản.
Cách thức hoạt động của lệnh bán khống qua hợp đồng tương lai:
- Nhà giao dịch bán hợp đồng tương lai với kỳ vọng giá sẽ giảm
- Khi giá Bitcoin giảm, họ mua lại hợp đồng với giá thấp hơn và chốt lời
- Khác với giao dịch ký quỹ trên thị trường giao ngay, hình thức này không yêu cầu phải vay mượn đồng coin thực tế
Khả năng này đã thu hút những người hoài nghi Bitcoin và các "phe gấu" vào thị trường, giúp họ lần đầu tiên có được một công cụ chính thống để đặt cược ngược lại với đà tăng của tiền mã hóa.
Tác động đến hiệu quả của thị trường
Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc triển khai hợp đồng tương lai đã cải thiện cơ chế hình thành giá và nâng cao hiệu quả cho thị trường giao ngay của Bitcoin. Sự hiện diện của công cụ bán khống cho phép điều chỉnh nhanh chóng các mức giá bị đẩy lên quá cao và giảm bớt sự bất đối xứng trong biến động giá.
Hợp đồng tương lai cũng cung cấp cho các nhà đầu tư khả năng phòng vệ rủi ro, nhờ đó những người đang nắm giữ Bitcoin có thể bảo vệ danh mục đầu tư của mình trước các đợt giảm giá mà không cần phải bán đi tài sản thực tế.
Di sản từ tháng 12 năm 2017
Việc ra mắt hợp đồng tương lai Bitcoin trên CBOE và CME đã trở thành nền tảng cho cơ sở hạ tầng thị trường tiền mã hóa hiện đại. Ngày nay, CME vẫn là sàn giao dịch chiếm ưu thế đối với mảng phái sinh tiền mã hóa dành cho các tổ chức, cung cấp không chỉ hợp đồng tương lai mà cả các quyền chọn Bitcoin.
Vào năm 2025, CME đã tiến xa hơn khi triển khai giao dịch hợp đồng tương lai tiền mã hóa 24/7, đưa thị trường này tiệm cận hơn nữa với các tiêu chuẩn tài chính truyền thống.
Tháng 12 năm 2017 sẽ mãi là cột mốc đánh dấu thời điểm tiền mã hóa không còn là một loại tài sản ngách dành cho những người đam mê công nghệ, mà trở thành một phần không thể tách rời của hệ thống tài chính toàn cầu.
