Donald Trump ve Şi Cinping arasında gerçekleşen son görüşmeler, sürpriz bir uzlaşmayla sonuçlandı: Hürmüz Boğazı uluslararası ticarete açık kalacak ve İran nükleer silah sahibi olmayacak. Orta Doğu'da tırmanan gerilimin gölgesinde yapılan bu açıklama, her iki küresel gücün de enerji güvenliğini sağlama konusundaki önceliklerini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel ekonomi için uzun zamandır en hassas noktalardan biri olarak görülüyor. İran tarafından gerçekleştirilecek olası bir abluka, enerji fiyatlarında ani bir yükselişe yol açabilir; bu durum ise dünyanın en büyük ithalatçısı konumundaki Çin için oldukça sarsıcı bir senaryo teşkil ediyor. Amerikan çıkarlarına odaklanan Trump, Pekin'in desteğini alabilmek için bu kritik argümanı stratejik bir koz olarak kullandı.
İran'ın nükleer programı meselesi ise varılan mutabakatın ikinci temel direğini oluşturdu. Tahran ile ilişkileri tarihsel olarak ekonomik iş birliğine dayanan Şi Cinping, İsrail ve ABD ile yaşanabilecek çatışmaların tırmanmasını önlemek adına denetimlerin sıkılaştırılmasına onay verdi. Bu karar, yaptırımlara doğrudan dahil olmadan bölgede istikrarı korumayı amaçlayan Pekin’in pragmatik yaklaşımını yansıtıyor.
Tarafların motivasyonları jeopolitik bir çerçevede netleşiyor: Trump için bu anlaşma, Çin ile pazarlık yapabilme kapasitesini kanıtlayarak seçimler öncesinde Cumhuriyetçilerin elini güçlendiriyor. Şi açısından ise bu durum, "Kuşak ve Yol" girişimi üzerindeki riskleri minimize ederken Asya'daki nüfuzunu pekiştirmenin bir yolu olarak görülüyor. Görüşmelerin beklenmedik bir boyutu ise siber güvenlik ve deniz ticaret rotalarının da müzakere gündemine dahil edilmesi oldu.
