Các cuộc đàm phán gần đây giữa Donald Trump và Tập Cận Bình đã dẫn đến một sự đồng thuận đầy bất ngờ: eo biển Hormuz phải được duy trì mở cửa cho giao thương quốc tế và Iran sẽ không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuyên bố này, được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, đã làm nổi bật các ưu tiên hàng đầu của cả hai cường quốc trong việc đảm bảo an ninh năng lượng toàn cầu.
Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới, từ lâu đã là điểm yếu chiến lược của nền kinh tế toàn cầu. Bất kỳ lệnh phong tỏa nào từ phía Iran cũng có thể kích ngòi cho một đợt tăng giá năng lượng đột ngột, gây ảnh hưởng nặng nề tới Trung Quốc với tư cách là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất. Ông Trump, với mục tiêu tập trung vào lợi ích của nước Mỹ, đã sử dụng lập luận này để giành lấy sự ủng hộ từ phía Bắc Kinh.
Vấn đề về chương trình hạt nhân của Iran đã trở thành điểm mấu chốt thứ hai trong các thỏa thuận đạt được. Chủ tịch Tập Cận Bình, người vốn xây dựng quan hệ với Tehran dựa trên nền tảng hợp tác kinh tế lâu đời, đã đồng ý siết chặt kiểm soát nhằm tránh làm trầm trọng thêm các xung đột với Israel và Mỹ. Quyết định này cho thấy hướng đi thực dụng của Bắc Kinh, khi nỗ lực giữ vững ổn định khu vực mà không nhất thiết phải trực tiếp tham gia vào các lệnh trừng phạt.
Động cơ của các bên được thể hiện rõ qua bối cảnh địa chính trị: đối với ông Trump, thỏa thuận này giúp củng cố vị thế của đảng Cộng hòa trước kỳ bầu cử bằng cách chứng minh năng lực đàm phán với Trung Quốc. Đối với ông Tập, đây là bước đi nhằm củng cố tầm ảnh hưởng tại châu Á và giảm thiểu rủi ro cho sáng kiến "Vành đai và Con đường". Một khía cạnh đáng chú ý khác là việc đưa cả vấn đề an ninh mạng và các tuyến hàng hải vào nội dung thảo luận lần này.
