Yeni bir araştırma gösteriyor ki: nöronlardaki bilgi bir kod olarak değil, ısıdan ayrılamaz fiziksel bir akış olarak iletilir. Kuantum termodinamiği beyne ulaştı
Nörobiyologlar beyindeki bilgiden söz ettiklerinde genellikle bir tür kodu kastederler - nöronların aktivasyon kalıplarını, elektriksel sinyalleri, kimyasal belirteçleri. Maddeye basitçe «kaydedilmiş» bir soyutlama olarak bilgi. Türkiye'deki Kadir Has Üniversitesi'nden Profesör Onur Pusuluk'un arXiv'de yayımlanan yeni çalışması ise kökten farklı bir bakış açısı sunuyor. Nöronlardaki bilgi bir soyutlama değildir. Beynin maddesinin kendisinden ayrılamaz fiziksel bir süreçtir. Ve bu sürecin anahtarı ısıdır.
Pusuluk, sözde termokoherent etkiye dayanıyor - bir sistemdeki ısı akışının ve bilgi akışının kuantum koherans yoluyla karşılıklı olarak birbirine bağlandığı bir olgu. Isı nöral dokudan akarken beraberinde sadece enerjiyi değil, aynı anda birçok nörona dağılmış ilişkisel bir yapıyı da taşır. Bu yapı hiçbir tek nörona ait değildir. Yerel bir gözlemci için - ister komşu bir nöron ister bir ölçüm cihazı olsun - görünmezdir. Yalnızca bir bütün olarak vardır. Bu tabloda beyin, kodu işleyen bir bilgisayar değildir. Düşünmenin ve ısı akışının tek bir fiziksel sürecin iki yüzü olduğu, yaşayan bir kuantum-termo-dinamik sistemdir.
Bu çalışmayı özellikle ilginç kılan şey, bilincin kuantum doğası hakkında zaten bildiklerimizle bağlantısıdır. Eğer beyindeki bilgi dağılmış kuantum koherans yoluyla iletilirse, bu şu anlama gelir: beyin, kuantum fiziğinin uzayın ve maddenin doğası için temel saydığı tam da o örgütlenme türünü kullanır. Pusuluk, nöronlardaki iyon kanalları, hidrojen bağlı proton ağları ve fosfat içeren moleküller üzerinden, mikroskobik kuantum etkileşimlerinin yukarı doğru ölçeklenerek beynin bütünsel bilişsel dinamiğini etkilediği somut ve sınanabilir bir mekanizma öneriyor.
Önemli olan, Pusuluk'un yüksekten atan iddialardan bilinçli olarak kaçınmasıdır. Çalışma arXiv'de bir ön baskı olarak yayımlandı ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmedi. Yazar, beynin bir kuantum bilgisayarı olduğunu iddia etmiyor ve makroskobik kuantum bilinci konusundaki spekülatif teorilerden açıkça ayrılıyor. Daha kesin ve daha merak uyandırıcı bir şey öneriyor: mikroskobik kuantum fiziği ile makroskobik bilişsel dinamik arasında fiziksel olarak temellendirilmiş ve sınanabilir bir köprü vardır. Düşünme sadece bir hesaplama değildir. Sistemin parçaları arasındaki kuantum ilişkilerin bir kaynak haline geldiği ve enerji ya da madde kadar gerçek olduğu termodinamik bir süreçtir. Bilgi beyinde yalnızca depolanmaz, ısıyla birlikte onun içinden akar.
