Nowe badanie pokazuje: informacja w neuronach przekazywana jest nie jak kod – lecz jak fizyczny przepływ, nierozerwalnie związany z ciepłem. Termodynamika kwantowa dotarła do mózgu
Kiedy neurobiolodzy mówią o informacji w mózgu, zwykle mają na myśli coś w rodzaju kodu – wzorce aktywacji neuronów, sygnały elektryczne, markery chemiczne. Informacja jako abstrakcja, która jest po prostu „zapisana” w materii. Nowa praca profesora Onura Pusuluka z uniwersytetu Kadir Has w Turcji, opublikowana na arXiv, proponuje radykalnie inne spojrzenie. Informacja w neuronach nie jest abstrakcją. To proces fizyczny, nierozerwalnie związany z samą materią mózgu. A kluczem do tego procesu jest ciepło.
Pusuluk opiera się na tak zwanym efekcie termokoherentnym – zjawisku, w którym przepływ ciepła i przepływ informacji w układzie są wzajemnie powiązane poprzez koherencję kwantową. Kiedy ciepło przepływa przez tkankę nerwową, niesie ze sobą nie tylko energię, lecz relacyjną strukturę rozproszoną jednocześnie po wielu neuronach. Ta struktura nie należy do żadnego pojedynczego neuronu. Jest niewidoczna dla lokalnego obserwatora – czy to sąsiedniego neuronu, czy przyrządu pomiarowego. Istnieje tylko jako całość. Mózg w tym obrazie nie jest komputerem przetwarzającym kod. To żywy układ kwantowo-termodynamiczny, w którym myślenie i przepływ ciepła to dwie strony jednego procesu fizycznego.
Co czyni tę pracę szczególnie interesującą – jej związek z tym, co już wiemy o kwantowej naturze świadomości. Jeśli informacja w mózgu przekazywana jest poprzez rozproszoną koherencję kwantową, oznacza to: mózg wykorzystuje dokładnie ten typ organizacji, który fizyka kwantowa uważa za fundamentalny dla natury samej przestrzeni i materii. Pusuluk proponuje konkretny, weryfikowalny mechanizm, poprzez kanały jonowe, sieci protonowe z wiązaniami wodorowymi i cząsteczki zawierające fosforany w neuronach — dzięki któremu mikroskopowe oddziaływania kwantowe skalują się w górę i wpływają na dynamikę poznawczą mózgu jako całości.
Co ważne, Pusuluk celowo unika głośnych twierdzeń. Praca została opublikowana jako preprint na arXiv i nie przeszła jeszcze recenzji. Autor nie twierdzi, że mózg to komputer kwantowy, i wyraźnie odcina się od spekulatywnych teorii makroskopowej świadomości kwantowej. Proponuje coś bardziej precyzyjnego i bardziej intrygującego: między mikroskopową fizyką kwantową a makroskopową dynamiką poznawczą istnieje fizycznie uzasadniony i weryfikowalny most. Myślenie to nie tylko obliczanie. To proces termodynamiczny, w którym kwantowe relacje między częściami układu stają się zasobem i są tak samo realne jak energia czy materia. Informacja nie jest po prostu przechowywana w mózgu, lecz przepływa przez niego — wraz z ciepłem.
