Burze słoneczne — gwałtowne skoki aktywności Słońca — oddziałują na ziemską atmosferę znacznie szybciej niż długofalowe cykle słoneczne. Badanie opublikowane w czasopiśmie "Geophysical Research Letters" wykazało, że burze geomagnetyczne mogą wyraźnie zmieniać temperaturę, ciśnienie i opady nad Ameryką Północną w ciągu zaledwie kilku godzin lub dni. Wnioski te zostały szczegółowo omówione w artykule opublikowanym w Eos w czerwcu 2026 roku.
Naukowiec Joachim Raeder przeprowadził zakrojoną na szeroką skalę analizę danych z 67 lat dotyczących natężenia zaburzeń geomagnetycznych i stanu atmosfery. Tak ogromny zbiór precyzynych obserwacji atmosferycznych stał się dostępny dopiero niedawno dzięki postępowi w numerycznym modelowaniu klimatu. Wyniki są przekonujące: im intensywniejsza burza, tym silniejszy i bardziej lokalny jest jej wpływ na warstwy przyziemne. Zimą temperatura rośnie nad zachodnim wybrzeżem USA, podczas gdy w pozostałej części kraju spada. Efekty te nie są chaotyczne — ściśle trzymają się granic geograficznych: wschodnich zboczy Gór Skalistych, wybrzeża Atlantyku czy Zatoki Hudsona. Taka przewidywalność otwiera drogę do dokładniejszych prognoz dla poszczególnych regionów.
Badanie po raz pierwszy dostarcza bezpośrednich dowodów na wpływ krótkotrwałych zaburzeń geomagnetycznych na pogodę — mechanizm ten działa niezależnie od znanego 11-letniego cyklu słonecznego. Wcześniej naukowcy wysuwali dwie główne hipotezy dotyczące wpływu Słońca na klimat: powolne zmiany w ramach cyklu 11-letniego lub hipotezę promieniowania kosmicznego, które miałoby rzekomo wzmagać tworzenie się chmur.
Nowe dane Raedera obalają hipotezę promieniowania kosmicznego, potwierdzając jednocześnie mechanizm typu "od góry do dołu" (top-down): zaburzenia zaczynają się w górnych warstwach atmosfery i schodzą niżej, do stratosfery, a następnie do troposfery, gdzie kształtuje się znana nam pogoda codzienna.
Autor proponuje nową interpretację dawnych obserwacji: długoterminowe korelacje między aktywnością Słońca a pogodą na Ziemi, dostrzegane przez naukowców od dziesięcioleci, mogą wynikać nie z łagodnych zmian cyklu słonecznego, lecz właśnie z krótkich, potężnych skoków aktywności. To diametralnie zmienia postrzeganie roli Słońca w kształtowaniu ziemskiej aury — objawia się ona nie tylko w skali stuleci i dekad, ale także w konkretnych dniach i tygodniach, które można prognozować.
Praktyczne zastosowanie tych odkryć jest możliwe natychmiast. Współczesne modele pogodowe i klimatyczne wykorzystywane w prognozach operacyjnych uwzględniają zaburzenia geomagnetyczne w stopniu znikomym lub nie robią tego wcale. Włączenie tych efektów do modeli może znacząco zwiększyć trafność prognoz, szczególnie w regionach wrażliwych na burze magnetyczne. Badanie opiera się wyłącznie na realnych obserwacjach i nie wymaga ekstrapolacji poza dostępne dane — oznacza to, że wnioski można już wdrażać w praktyce.
W ten sposób nawet krótkotrwałe burze słoneczne pozostawiają wyraźny ślad w ziemskiej atmosferze. Aby doskonalić modele klimatyczne i zwiększać precyzję prognoz pogody, konieczne jest uwzględnienie tego czynnika już dzisiaj.
