W rezerwacie Los Tuxtlas na południu Meksyku, gdzie w ostatnich dziesięcioleciach zniknęło około 60 procent pierwotnego sklepienia lasu tropikalnego, naukowcy odkryli nieoczekiwany ślad ludzkiej ingerencji — zmiany w mikrobiomie jelitowym miejscowych wyjców.
Meksykański podgatunek wyjca mantylowego (Alouatta palliata mexicana) uznawany jest za wymierający, choć sam gatunek jako całość jest dość odporny na zaburzenia środowiska. Badacze z Uniwersytetu Northwestern i Uniwersytetu w Veracruz zbadali zwierzęta w dziesięciu fragmentach lasu o różnej wielkości, dojrzałości i różnorodności drzew. Zebrali próbki kału i przeanalizowali trzy biomarkery: skład mikrobioty, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe i poziom glikokortykoidów.
Okazało się, że to właśnie mikrobiom jelitowy reaguje na zmiany środowiska najwrażliwiej. W niewielkich fragmentach z drzewami o mniejszej średnicy i mniejszym zróżnicowaniu gatunkowym skład bakterii wyraźnie różnił się od tego, który obserwowano w bardziej spójnych kompleksach leśnych. Te przesunięcia mogą wpływać na trawienie, odporność i ogólną odporność zwierząt na stres.
Badanie wykazało, że nie sam fakt fragmentacji, lecz konkretne cechy — wielkość fragmentu, średnica pni i różnorodność drzew — najsilniej odbijają się na fizjologii małp. Autorzy zauważają, że takie dane pozwalają dokładniej planować działania ochronne: sadzenie drzew owocowych, rozszerzanie sklepienia lasu i tworzenie korytarzy do przemieszczania się.
Miejscowi właściciele ziemscy, jak twierdzą badacze, chętnie dyskutują o tych pomysłach, sami bowiem lubią obserwować wyjce. Analiza mikrobiomu może stać się wygodnym narzędziem monitoringu: wystarczy okresowo zbierać próbki, aby śledzić, jak zmienia się stan populacji pod wpływem ochrony lub, przeciwnie, dalszej presji.
Praca opublikowana w czasopiśmie Animal Conservation podkreśla, że utrata siedlisk dotyka nie tylko zewnętrznych warunków życia, lecz także wewnętrznych ekosystemów zwierząt, od których zależy ich przetrwanie.

