De Europese Unie heeft resoluut gekozen voor technologische onafhankelijkheid. Om minder afhankelijk te zijn van wereldwijde innovatieleiders, voert Europa de eigen hoogwaardige technologieproductie fors op. Recente statistieken en nieuwe initiatieven van de Europese Commissie laten zien hoe Brussel de eigen markt wil beschermen en lokale producenten wil ondersteunen.
De markt groeit: wat produceert Europa precies?
Volgens het Europese statistiekbureau Eurostat bereikte de verkoop van hightechproducten in de EU in 2024 een waarde van 414 miljard euro. Ter vergelijking: tien jaar geleden, in 2014, bedroeg dit cijfer nog 273 miljard euro. Hiermee groeit de markt gestaag met gemiddeld 4,3% per jaar.
Wat betreft de productiestructuur zijn dit de belangrijkste sectoren in Europa:
- Farmaceutica en medische preparaten — goed voor 29% van het totale volume.
- Elektronica en telecommunicatieapparatuur — 23%.
- Wetenschappelijke instrumenten en meettechniek — ongeveer 21%.
Ondanks de indrukwekkende eigen productiecijfers blijft Europa sterk afhankelijk van externe leveringen. Meer dan de helft van alle hoogwaardige technologie die de EU binnenkomt, is afkomstig uit de Verenigde Staten en China.
Handelsbalans: met wie heeft Europa een overschot en met wie een tekort?
De statistieken over de buitenlandse handel schetsen een interessant beeld. Bijna een derde van de totale Europese export van geavanceerde technologie (31%) gaat naar de Verenigde Staten. China en het Verenigd Koninkrijk nemen elk 10% voor hun rekening.
Tegelijkertijd verschilt de handelsbalans van de EU sterk per partner:
- Een enorm tekort (waarbij Europa veel meer koopt dan verkoopt) is zichtbaar in de handel met China, namelijk 92 miljard euro in 2024. Ook in de handel met Taiwan (19 miljard euro) en Vietnam (20 miljard euro) zijn aanzienlijke tekorten geregistreerd.
- Daarentegen heeft Europa een overschot (waarbij er meer wordt verkocht dan gekocht) in de handel met de VS, ter waarde van 46 miljard euro. Ook met het Verenigd Koninkrijk (27 miljard euro) en Turkije (11 miljard euro) is de balans positief.
Bescherming van de eigen markt: nieuwe spelregels
Om de afhankelijkheid van andere landen te verkleinen en eigen innovaties te stimuleren, heeft de Europese Commissie een omvangrijk pakket maatregelen voor technologische onafhankelijkheid gepresenteerd.
Het hoofddoel is de ontwikkeling van cruciale sectoren zoals de productie van computerchips, cloudtechnologie, AI-diensten en open-source software. De ondersteuning zal in alle fasen plaatsvinden, van het ontwerp van microchips tot de ontwikkeling van software.
De strengste verandering betreft de overheidsaanbestedingen. In sectoren die cruciaal zijn voor de veiligheid en het welzijn van burgers — zoals defensie en de gezondheidszorg — zullen niet-Europese bedrijven feitelijk het recht verliezen om overheidsopdrachten binnen te halen.
Dit is een duidelijk signaal vanuit Brussel: Europa is vastbesloten de eigen markt te beschermen, in te zetten op eigen technologie en niet langer te vertrouwen op buitenlandse innovaties in strategisch belangrijke sectoren.
