Vleermuizen worden in het collectieve bewustzijn vaak geassocieerd met vampiers en duisternis, maar in werkelijkheid treden veel van hen op als cruciale helpers van de natuur bij het herstel van bossen.
In het Atlantisch Woud van Brazilië verspreiden vruchtenetende soorten de zaden van meer dan 140 plantensoorten en laten ze dagelijks op een hectare aangetaste grond tussen 600 en 25 duizend zaden achter.
Onderzoekers bestuderen al meer dan twintig jaar hoe deze zoogdieren met behulp van de geuren van rijpe vruchten naar de gewenste plekken kunnen worden gelokt.
Experimenten met etherische oliën en synthetische verbindingen tonen aan dat vleermuizen precies naar die plekken kunnen worden geleid waar het bos aan herleving toe is.
Wetenschappers van Embrapa en het Federaal Instituut van Paraná hebben de actieve geurcomponenten geïsoleerd die soorten als Artibeus lituratus en Carollia perspicillata aantrekken, zonder de planten zelf te schaden.
Dankzij hun scherpe reukzin vinden de vleermuizen snel kunstmatige geurbronnen en verspreiden ze zaden ver buiten de moederbomen, onder meer over landbouwvelden.
Anders dan vogels, die zaden vaker op de plek van aanplant achterlaten, verstrooien vleermuizen ze tijdens de vlucht en leggen ze in korte tijd grote afstanden af.
Veldtests bevestigden het volgende: tot 73 procent van de zaden die bij de lokstoffen werden gevonden, behoort tot pioniersoorten die zich op open en verstoorde gronden kunnen vestigen.
De methode wordt beschouwd als een aanvulling op de traditionele manieren van bosherstel, niet als vervanging daarvan, omdat de vleermuizen geen onderscheid maken tussen nuttige en invasieve planten.
Onderzoek toont aan dat deze aanpak, wanneer er geschikte bosfragmenten zijn en deze toegankelijk zijn, de kosten kan verlagen en de natuurlijke soortenrijkdom kan vergroten.
Wereldwijd is de techniek in beginsel toepasbaar overal waar vruchtenetende vleermuizen leven die hun reukzin gebruiken om voedsel te vinden.
De culturele perceptie van deze dieren was in Zuid-Amerika historisch positiever dan in de westerse traditie, en de moderne wetenschap geeft hun de hun toekomende plaats in ecosystemen terug.
Het gebruik van synthetische geuranalogen maakt het verzamelen van wilde vruchten overbodig en maakt de methode ecologisch veilig.
Zo opent het begrip van het gedrag van vleermuizen een praktische weg naar het versnellen van de natuurlijke herleving van bossen.


