Eind oktober herinnerde India de wereld er opnieuw aan dat geld, net als water, altijd kieren in de dam van de controle zoekt. De Directie Economische Criminaliteitsbestrijding (ED) heeft huiszoekingen verricht in Bangalore en Madhya Pradesh naar aanleiding van een onderzoek naar ongeoorloofde grensoverschrijdende overboekingen van ongeveer 585 miljoen dollar via cryptoplatforms.
De zaak betreft het bedrijf RPFAS Technologies, eigenaar van de diensten Mudrex en Saber.money. Volgens de autoriteit stortten klanten roepies, converteerden die naar stablecoins zoals USDT en droegen middelen over naar het buitenland via Binance en Bybit, buiten de officiële bankkanalen en vergunningen van de Reserve Bank of India om. De omvang van de vermeende FEMA-overtredingen wordt geschat op 4600 crore roepie (ongeveer 538 miljoen dollar).
Onderzoekers hebben constructies met shell-bedrijven in belastingparadijzen, grote OTC-transacties en betalingen van buitenlandse kosten rechtstreeks in crypto aan het licht gebracht. Soortgelijke doorzoekingen vonden ook plaats bij Instadapp. Opmerkelijk is dat de beschuldigingen niet tegen de beurzen zelf zijn gericht, maar tegen Indiase exploitanten die volgens de ED reclame maakten voor ‘directe’ overboekingen zonder vergunning.
Achter dit verhaal schuilt een diepere spanning. In een land met strenge valutacontrole wordt crypto niet alleen een beleggingsinstrument, maar ook een manier om kapitaalstromen te versnellen. Voor ondernemers en freelancers wier inkomen afhangt van internationale klanten, kunnen traditionele bankoverboekingen dagen duren en talrijke vergunningen vereisen. Digitale activa verkorten dat traject tot minuten — en juist dat trekt de aandacht van toezichthouders.
India balanceert al enkele jaren tussen de wens om fintech te ontwikkelen en de wens om controle te behouden over kapitaaluitstroom. Eerdere onderzoeken, bijvoorbeeld naar CoinSwitch Kuber, tonen een systematische aanpak: de autoriteiten verbieden crypto niet volledig, maar treden hard op tegen het gebruik ervan om FEMA te omzeilen. Voor de gewone gebruiker betekent dit dat zelfs legale transacties in het vizier kunnen komen als ze eruitzien als ‘ongeoorloofde overboekingen’.
De situatie doet denken aan een oud Indiaas gezegde dat ‘de rivier de dam niet om toestemming vraagt’. Hoe strenger de controle, hoe ingenieuzer de manieren worden om die te omzeilen. Op de lange termijn drijven zulke onderzoeken de markt naar meer transparantie en lokalisering, maar tegelijk benadrukken ze: zolang staten en technologieën zich in verschillend tempo bewegen, zullen geldstromen hun eigen weg vinden.
Toezichthouders zouden moeten bedenken dat vertrouwen in het financiële systeem niet alleen op verboden berust, maar ook op handige, snelle en legale alternatieven.
