Tại Biển Đông, ngoài đảo Yanlang, tồn tại một trong những cấu tạo tự nhiên độc đáo nhất mà các nhà nghiên cứu biển phát hiện trong những năm gần đây. Thoạt nhìn, nó giống với các hố xanh nổi tiếng khác – những hố tròn sâu thẳm, được bao quanh bởi làn nước màu xanh đậm. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy các nhà khoa học đang đối mặt với một đối tượng có bản chất hoàn toàn khác.
Khác với hầu hết các hố xanh được hình thành trong đá vôi hàng nghìn năm trước, cấu tạo ngoài đảo Yanlang đã hình thành vào khoảng 3200 năm trước do sự phát triển của rạn san hô. Đây là hố xanh san hô được nghiên cứu chi tiết đầu tiên, điều này làm cho nó trở nên đặc biệt giá trị đối với khoa học.
Để nghiên cứu hệ sinh thái này, các chuyên gia Trung Quốc đã kết hợp nhiều phương pháp hiện đại. Các phương tiện dưới nước đã thực hiện chụp ảnh và quay phim chi tiết, lập bản đồ ba chiều cho phép tái tạo cấu trúc của hố, và phân tích DNA môi trường (eDNA) đã giúp xác định các loài động vật ngay cả từ dấu vết vật liệu di truyền mà chúng để lại trong nước.
Kết quả thật ấn tượng.
Các nhà nghiên cứu đã ghi nhận 165 loài san hô tạo rạn và 184 loài cá. Ngoài ra, bên trong và xung quanh hố xanh còn phát hiện thấy sò tai tượng, hải quỳ, bọt biển, cũng như dấu vết của rùa biển xanh quý hiếm. Phân tích eDNA cho thấy sự đa dạng thực tế của các sinh vật có thể còn cao hơn, vì không phải tất cả các loài đều có thể nhìn thấy trong các lần lặn trực tiếp.
Tuy nhiên, khám phá chính không nằm ở số lượng sinh vật được phát hiện.
Các nhà khoa học đã có cơ hội theo dõi cách một hệ sinh thái san hô phức tạp hình thành và được bảo tồn qua hàng nghìn năm. Những cấu tạo tự nhiên như vậy trở thành những kho lưu trữ lịch sử đại dương, cho phép nghiên cứu các quá trình phát triển của san hô, sự thay đổi của môi trường biển và các cơ chế bảo tồn đa dạng sinh học.
Cách đây không lâu, những nghiên cứu tương tự gần như không thể thực hiện được. Độ sâu, địa hình phức tạp và sự mỏng manh của các cộng đồng san hô đã hạn chế nghiêm trọng khả năng của các đoàn thám hiểm truyền thống. Ngày nay, tình hình đang thay đổi nhờ các phương tiện dưới nước tự hành, hệ thống robot, lập bản đồ ba chiều có độ chính xác cao và các phương pháp phân tích DNA môi trường. Cùng nhau, chúng cho phép nghiên cứu các hệ sinh thái biển với độ chính xác cao và tác động tối thiểu đến môi trường.
Câu chuyện về hố xanh Yanlang nhắc nhở rằng ngay cả trong thế kỷ 21, đại dương vẫn còn ẩn chứa những nơi mà khoa học biết rất ít. Mỗi nghiên cứu mới không chỉ mở rộng danh sách các loài đã biết mà còn giúp hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của các hệ sinh thái mà sức khỏe của Đại dương Thế giới phụ thuộc vào đó.
