Cuma günü ABD Başkanı Donald Trump, stratejik açıdan önemli Arktik bölgesine ilişkin savunma ve yatırım konularında Danimarka ve Grönland ile bir anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Açıklamaya göre ABD, üsler, erişim ve uçuşlar üzerinde kalıcı haklar da dahil olmak üzere adadaki askeri varlığını genişletme imkânı elde edecek.
Anlaşma ayrıca NATO üyesi olmayan ülkelerin Grönland'da askeri üs veya asker konuşlandırmasını yasaklıyor ve hassas sektörlere yapılan yatırımlar için denetim mekanizmaları getiriyor.
Trump, anlaşmanın süresiz olduğunu ve ABD'ye Grönland'da «güvenlik ve diğer tüm ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol» sağladığını vurguladı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland lideri, Danimarka'nın egemenliğini ve Grönlandlıların kendi kaderini tayin hakkını tamamen koruyarak belgenin Arktik ve Kuzey Atlantik'teki ortak güvenliği güçlendireceğini teyit etti.
Paktın imzalanması önümüzdeki hafta New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çerçevesinde planlanıyor.
Anlaşma, Trump'ın Grönland'ı satın alma niyetine dair önceki açıklamalarının ardından yürütülen müzakerelerin sonucu oldu, ancak sonuçta toprak üzerindeki kontrolün devredilmesini öngörmüyor.
Taraflar, anlaşmanın NATO müttefiklerinin Rusya ve Çin'in bölgede güçlenme girişimlerine karşı daha etkili biçimde karşı koymasını sağlayacağını, bunun yerel halkın mevcut haklarını etkilemeyeceğini belirtiyor.
Bu adım uzun vadede Arktik'teki güç dengesini nasıl etkileyecek?
Anlaşmanın ayrıntıları henüz tam olarak yayımlanmadı, ancak Grönland'ın savunmasına ilişkin 1951 tarihli anlaşmanın yerini alacağı ya da onu tamamlayacağı şimdiden açık.
