Tsinghua Üniversitesi'nden Çinli araştırmacılar, gökbilimcilerin derin uzayı inceleme yeteneklerini önemli ölçüde geliştiren yeni bir yapay zekâ modeli geliştirdi.
Model, ASTERIS — Astronomical Spatiotemporal Enhancement and Reconstruction for Image Synthesis adını aldı. Hesaplamalı optik ve yapay zekâ yöntemlerini birleştirerek uzak nesnelerden gelen son derece zayıf sinyalleri yakalıyor.
Çalışmanın sonuçları Science dergisinde yayımlandı. ASTERIS'i James Webb teleskobunun verilerine uygulayan bilim insanları, gözlem aralığını yaklaşık 500 nanometre dalga boyundaki görünür ışıktan 5 mikrometre dalga boyundaki orta kızılötesi ışınıma kadar genişletmeyi başardı.
Algılama derinliği bir kadir arttı: teleskop artık öncekinden 2,5 kat daha zayıf nesneleri kaydedebiliyor. Bu, Büyük Patlama'dan sonraki 200–500 milyon yıllık dönem olan «Kozmik Şafak» çağına ait yüksek kırmızıya kaymalı 160'ten fazla galaksi adayının ortaya çıkarılmasını sağladı.
Bu sayı, önceki yöntemlerin sonuçlarını üç kat aşıyor. Astronomi bölümü doçenti Cai Zheng'e göre model, daha önce zayıf sinyalleri maskeleyen gökyüzü gürültüsünün ve teleskopların ısıl ışınımının üstesinden gelmeye yardımcı oluyor.
ASTERIS, öz denetimli bir uzay-zaman gürültü giderme yöntemi kullanıyor ve zamandaki ve uzaydaki değişimleri hesaba katarak üç boyutlu görüntüler oluşturuyor. Ek bir uyarlanabilir fotometrik seçim mekanizması, gerçek sinyalleri arka plan gürültüsünden ayırıyor.
Tsinghua Otomasyon Bölümü'nden Profesör Dai Qionghai, artık gizli nesnelerin net ve doğru biçimde yeniden yapılandırılabileceğini belirtti. Teknoloji farklı gözlem sistemleriyle çalışıyor ve büyük hacimli verilerin işlenmesi için evrensel bir platform haline gelebilir.
Gelecekte modelin yeni nesil teleskoplarda kullanılması planlanıyor. Bu, karanlık enerji, karanlık madde ve Evren'in kökenine dair yanıt arayışlarını nasıl etkileyecek?
Bilim insanları, ASTERIS'in ötegezegenlerin keşfinde ve modern astronominin diğer kilit görevlerinde şimdiden potansiyelini gösterdiğini vurguluyor.
