Viyana Üniversitesi laboratuvarında fizikçiler Alice ve Bob'un işlemlerini nedensel düzenlerin süperpozisyonuna yerleştirdi. Fotonik kuantum SWITCH, ölçüm ve hazırlık sırasının kendisinin kuantum süperpozisyonunda olduğu BB84 benzeri bir kuantum anahtar dağıtım protokolünün gerçekleştirilmesine olanak sağladı.
Viyana Üniversitesi bünyesindeki Viyana Kuantum Bilimi ve Teknolojisi Merkezi'nden (VCQ) Yann Valibuz'un liderliğindeki ekip, Glasgow Üniversitesi'nden meslektaşlarıyla birlikte bir deney gerçekleştirdi. Ekip, SWITCH içindeki fotonun polarizasyonunu koheransı bozmadan okumak için zamanda ek olarak delokalize edilmiş bir ancilla içeren doğrusal optik bir düzenek kullandı. Ön baskı, 2026 yılı 20 Ekim tarihinde arXiv'de yayımlandı.
Olağan BB84'te dinlemeyi değerlendirmek için ham anahtarın bir kısmının kamuya açık biçimde karşılaştırılması ve bu bitlerin atılması gerekir. Buradaysa bir dinleyicinin varlığı kontrol kübitinin ölçümleriyle tespit edilir: dinleyici, alternatif işlem düzenleri arasındaki girişimi bozar. Ortalama tespit olasılığı, paylaşılan kübit başına 0,15 ± 0,02 oldu.
Sinyalin izleyebileceği iki yolu düşünün — Mach-Zehnder interferometresindeki gibi, ancak burada faz yerine olayların düzeninin kendisinin süperpozisyonu söz konusudur. SWITCH içinde etkin olan bir dinleyici, anahtar bitinin kendisine dokunmadan izini tam da kontrol serbestlik derecesinde bırakır.
Deney şimdilik ilke kanıtı niteliğindedir: sonradan seçim gereklidir ve protokol henüz tam kriptografik güvenlik sağlamamaktadır. Bununla birlikte, belirsiz nedensel düzenin, anahtar malzemesi kaybedilmeden her kübitin dinlemeye karşı test edilmesine olanak tanıyan bir kaynak işlevi görebileceğini göstermektedir.
Dinleyici yokken, sonradan seçimin ardından başarılı anahtar üretme olasılığı %96,4 ± 0,4 düzeyine ulaştı. Bu, kontrol bilgisinin doğrulama yükünü taşıdığı ve anahtar bitlerinin tamamen tarafların tasarrufunda kaldığı protokollerin yolunu açmaktadır.
arXiv:2608.13561v2 ön baskısında sunulan sonuçlar, kuantum SWITCH'in anahtar dağıtımında güvenlik ile verimlilik arasındaki dengeyi değiştirebileceğini göstermektedir.
