De Volksrepubliek China heeft een historische mijlpaal bereikt in de ontwikkeling van haar energiesysteem. Volgens de Nationale Energieadministratie van de VRC overtrof de geïnstalleerde capaciteit van fotovoltaïsche (zonne-energie) centrales in het land tegen het midden van 2026 voor het eerst die van kolengestookte elektriciteitscentrales. Deze gebeurtenis markeert een fundamentele structurele verschuiving in de energiebalans van 's werelds grootste energieverbruiker en -producent.
Recordtempo van ingebruikname van hernieuwbare capaciteit
De dynamiek van de groei van de sector voor hernieuwbare energie in China is verbijsterend qua omvang. Alleen al in de eerste zeven maanden van 2026 groeide de elektriciteitsopwekking door zonnecentrales met 15,5% op jaarbasis, tot 802,4 miljard kWh, wat ongeveer een achtste van de totale binnenlandse opwekking bedraagt. Eind juli 2026 bereikte de totale geïnstalleerde zonnecapaciteit 1,286 miljard kW, waarmee het de kolencapaciteit van 1,285 miljard kW nipt maar symbolisch voorbijstreefde.
Deze sprong was een logisch gevolg van de recordingebruikname van nieuwe installaties in het voorgaande jaar. Toen werden 315 GW aan zonnecapaciteit en 119 GW aan windcapaciteit in gebruik genomen. Gezamenlijk was hernieuwbare energie goed voor meer dan 80% van alle nieuwe opwekkingscapaciteit die in die periode aan het elektriciteitsnet werd toegevoegd.
Historisch precedent: daling van het aandeel van kolen
Tegen de achtergrond van de snelle groei van 'groene' energie is er een logische en versnelde afname van China's afhankelijkheid van kolen. Voor het eerst in de moderne geschiedenis van het land daalde het aandeel van kolen in de elektriciteitsproductie onder de kritieke grens van 50%.
Volgens schattingen van energieanalisten daalde de elektriciteitsopwekking door kolengestookte centrales in 2025 met bijna 2%. Dit feit is bijzonder belangrijk omdat de daling plaatsvond tegen de achtergrond van een algemene groei van de elektriciteitsvraag in de VRC. Experts merken op dat dit het eerste dergelijke geval in de afgelopen zes jaar is en mogelijk het eerste precedent in de geschiedenis waarbij kolengestookte opwekking afneemt bij een groeiend energieverbruik. Waar fossiele brandstoffen nog niet zo lang geleden goed waren voor ongeveer 62% van de elektriciteitsopwekking, beweegt dit aandeel zich nu gestaag richting niveaus onder de helft.
Aanjagers van de energietransitie
Deze transformatie is het gevolg van verschillende sleutelfactoren:
1. Energiezekerheid: het streven om de afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen en de volatiliteit van wereldwijde energieprijzen te verminderen.
2.Economische efficiëntie: China heeft een ongekende verlaging van de productiekosten van zonnepanelen en windturbines bereikt, waardoor hernieuwbare energie economisch voordeliger is geworden dan de bouw van nieuwe koleneenheden.
3.Klimaatagenda: strenge binnenlandse milieunormen en internationale verplichtingen om vóór 2030 de piek van de CO2-uitstoot te bereiken en tegen 2060 koolstofneutraliteit te realiseren, stimuleren grootschalige overheids- en particuliere investeringen in schone energie.
Uitdagingen op weg naar een 'groene' toekomst
Ondanks de optimistische trends moet het Chinese energiesysteem een aantal complexe infrastructurele uitdagingen oplossen. De snelle groei van intermitterende opwekking vereist een grootschalige modernisering van de elektriciteitsnetten, de ontwikkeling van energieopslagsystemen en de invoering van slimme nettechnologieën. In bepaalde periodes zijn er gevallen van opwekkingsbeperking, wanneer de netten fysiek de piekvolumes van hernieuwbare opwekking niet aankunnen.
Niettemin blijft de algemene ontwikkelingstraject ongewijzigd: kolen verschuift geleidelijk van een primaire energiebron naar een reservefunctie, die de stabiliteit van het systeem waarborgt tijdens piekbelastingen of periodes van lage zonne- en windactiviteit.
Conclusie
China toont overtuigend aan dat een grootschalige energietransitie mogelijk is, zelfs in een land met een traditioneel op kolen gebaseerde economie en een enorme energievraag. Het overschrijden van de mijlpaal waarbij de zonnecapaciteit de kolencapaciteit overtrof en het aandeel van kolen in de opwekking onder de 50% daalde, is een krachtig signaal voor de wereldwijde energiemarkt. Deze ervaring laat zien dat een combinatie van overheidsbesluiten, technologische vooruitgang en economische stimulansen de architectuur van de wereldwijde energiesector in historisch korte tijd kan veranderen.
